جرم او انصاف

|

د افغانستان نوی قانون آنلاین ترهګري او افراطیت په نښه کوي

سلام ټایمز


د افغانستان د انټرنټي جرمونو د قانون هدف دا دی چې د جرمونو تر منځ د ترهګرو او اورپکو د ګروپونو د آنلاین فعالیتونو مخه ونیسي.‌ په دې عکس کې، یو هلک (چې ناست دی)‌ د ۲۰۱۴ د جنورۍ په ۱۱مه په کابل کې د موبایل فون اپلیکېشنونه خرڅوي. [ای اېف پي/ یوهانېس ایزل]

د افغانستان د انټرنټي جرمونو د قانون هدف دا دی چې د جرمونو تر منځ د ترهګرو او اورپکو د ګروپونو د آنلاین فعالیتونو مخه ونیسي.‌ په دې عکس کې، یو هلک (چې ناست دی)‌ د ۲۰۱۴ د جنورۍ په ۱۱مه په کابل کې د موبایل فون اپلیکېشنونه خرڅوي. [ای اېف پي/ یوهانېس ایزل]

کابل -- افغانستان د یوه نوي قانون په واسطه د طالبانو او داعش په څېر ډلو له خوا آنلاین جرمونه او د اورپکۍ فعالیتونه په نښه کوي.‌

د امریکاغږ د راپور په اساس، افغان ولسمشر اشرف غني د جون په ۳۰ مه نوی قانون لاسلیک کړ او د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ وزارت سمدلاسه د ترهګرو ډلو یا د هغوی د ملاتړو د اړوندو وېب سایټونو د یوه لست چمتو کول پیل کړل.

دغه لست د ملي امنیت ریاست او د اطلاعاتو او کلتور وزارت د معلوماتو په اساس برابرېږي.‌

د مخابراتو وزارت د ویاند نجیب ننګیال په وینا،‌ د وېب سایټونو بلاک کول د جولای په ۸ مه وروسته له هغه پیل شول چې د افغانستان د انټرنټي امنیت د ملي ستراتیژۍ او د انټرنټي جرمونو نوي قانون یې اجازه ورکړه.‌

دغه قانون د جزا د نويو بیا کتل شويو قوانینو د مقرراتو په اساس،‌ د هیک کولو، قومي کرکې خپرولو، آنلاین تورونو خپرولو، د حکومتي رازونو د لوڅولو، او انټرنټي ترهګرۍ په شمول یو شمېر آنلاین فعالیتونه د جزا وړ ګرځوي.

ننګیال د جولای په ۱۱مه ای اېف پي ته وویل، «مونږ هڅه کوو چې د انټرنټي پولیسو داسې یوه ډله جوړه کړو چې مجرمان په نښه کړي.‌ حکومت هم په دې کار کوي چې د اورپکو ټول آنلاین حسابونه معلوم، لست او بلاک کړي.»

د رسنیو په برخه کې د مهارت لرونکو ترهګرو په وړاندې چلند کول

له ۸.۵ میلیونو څخه ډېر افغانان د کابل،‌ هرات،‌او مزارشریف په څېر لویو ښارونو کې انټرنټ استعمالوي، چې اکثر یې د ټوېټر او فیسبوک په څېر ټولنیزو رسنیو کې فعال دي.‌

د اورپکو له خوا روان چریکي جنګ او د جګړې د تلفاتو، شکنجې، یرغمل شویو قربانیانو او ویجاړتیاوو وحشتناکې ویډیوګانې هره ورځ په آنلاین افغان ټولنو کې د مشهورو څېرو او وروستیو سپورټي خبرونو په وړاندې په سیالۍ سره خپرېږي.‌

طالبان، چې پخوا یې د ټولې عصري ټکنالوژۍ مخالفت کاوه، په رسنیو کې د ماهرو کسانو داسې ټیم جوړ کړی چې ټوېټر، فیسبوک او نور وېب سایټونه کاروي،‌ او خبرپاڼې، او د وروستیو حملو عاجل خبرونه پرې خپروي او د بریدونو مسؤلیتونه اخلي. البته،‌ اکثر وختونه هغوی په خپلو ادعاوو کې ډېر زیات افراط کوي.‌

د هغوی هڅې، د داعش په نسبت چې په فعاله توګه یې له ټولنیزو رسنیو څخه سوریې او عراق ته د بهرنیو جنګیالیو د ورجلبولو لپاره ترې استفاده وکړه او هڅه کوي چې په افغانستان کې حملې وکړي،‌ په نړیواله سطحه کمرنګې دي.‌

ننګیال د جولای په ۱۱مه ای اېف پي ته وویل، «دغه قانون ۲۸ مادې لري،‌ او په پام کې ده چې هغه د ټولو انټرنټي جرمونو لپاره تطبیق شي. ټول مجرمان به تعقیب او محکمو ته راجع کړای شي،»‌

ګټور یا 'مبهم' قانون؟

خو د افغان رسنیو د څار ادارې نی (Nai) خبرداری ورکړ چې دغه قانون کېدای شي چې په افغانستان کې معلوماتو ته په لاسرسي باندې یو منفي تاثیر وکړي. افغانستان د نړۍ د رسنیو د ازادۍ د ۲۰۱۷ په شاخص کې چې د بې سرحده خبریالانو د ټولنې له خوا چمتو شوی،‌ د ۱۸۰ هېوادونو له ډلې څخه ۱۲۰م هېواد یاد شوی دی.‌

نی په یوه خبرپاڼه کې چې د نوي قانون په الفاظو یې د «ابهام» له امله انتقاد کړی دی، وایي،‌ «د دغه قانون له کتنې څخه وروسته، مونږ دې ته نتیجې ته ورسېدو چې دغه قانون به د بیان ازادي محدوده کړي،»

په کابل کې مېشت د سیاسي چارو تحلیلګر سخي احمدي هم دې ته ورته اندېښنې څرګندې کړې.

هغه سلام ټایمز ته وویل، «حکومت غواړي چې د دې قانون په جوړولو سره، چې د هغو کسانو د فعالیتونو د ودرولو لپاره طرحه شوی چې د افغانستان د ملي ګټو پر ضد درېږي او ... د افغانانو د یووالي مخالفت کوي، د ترهګرو انټرنټي مرکزونه په نښه کړي،»‌

هغه وویل، «که د دې قانون هدف دغه وي، افغانستان ته به یې ګټه ورسېږي، خو زما اندېښنه دا ده چې کېدای شي حکومت د داسې یوه قانون [په پلي کولو سره]‌ د بیان ازادي محدوده کړي.»‌

نور وایي، دغه اندېښنې بې اساسه دي.‌

د افغانستان د قانون پوهانو د اتحادیې رییس عین الدین بهادري سلام ټایمز ته وویل، «د انټرنټي جرمونو قانون د داعش او طالبانو په شمول ترهګرو ډلو د وېب سایټونو د بندولو په شمول خپلې ګټې لري، او دا قانون کېدای شي چې د جرم ضد ادارو او د انټرنټي جرمونو د پولیس ځواک،‌ او همدارنګه د یوې محکمې او د قانون نافذوونکې ادارې چې انټرنټي جرمونو ته ځانګړې شوې وي، د رامنځته کولو لپاره بنسټ وګرځي،»

[له کابل څخه سلیمان د دې راپور په برابرولو کې مرسته کړې ده.]

آیا دا لیکنه ستاسو خوښه شوه؟

Ca mobile no 7

1 تبصره

* ضروري برخې ښيي
Captcha
احمد | 07-12-2017

ډېر ښه.‌ دا یقینا یو لوی پرمختګ دی. د هزاره انټرنیشنل، مسعودیان،‌ ترکستان یونیټي په څېر فیسبوکي صفحې او د خاوران، کابل پرېس، تاجک میډیا په څېر وېب سایټونه اکثر وختونه پښتنو ته سپکې سپورې وایي.‌ په کار دی چې د مخابراتو وزارت دغه سایټونه او پاڼې ختم کړي.‌

ځواب ورکړئ

مهم خبرونه

د طالبانو او داعش تر منځ د جاسوسانو له خوا د نفاق کرلو له امله نښتې زیاتې شوي دي

پوځي چارواکي وایي، په داسې حال کې چې په زیاتېدونکې توګه بدګمان لرونکي طالبان او داعش هڅه کوي چې خپل صفونه له جاسوسانو څخه پاک کړي، افغان ځواکونه د دواړو ډلو پر ضد پیاوړي عملیات ترسره کوي.

د رایو شمېر

تاسو په څومره احتمال باور لرئ چې د سولې روانې هڅې به بریالۍ وي؟

نتایج وګورئ