سوریې د القاعدې اړوند کتاب بند کړ چې دا د سیمه‌ ییزې همکارۍ نښه ده

د روانې میاشتې په پیل کې، د سوریې چارواکو په دمشق کې د کتاب په نړیوال نندارتون کې (د فبرورۍ له ۵مې تر ۱۶مې) په القاعده پورې د تړلي جنجالي کتاب ننداره او پلور بند کړ.

دا کتاب په عراق کې د القاعدې د پخواني مشر، ابو مصعب الزرقاوي، ته د منسوبو غږیزو ویناوو لنډیزونه لري.

د عراقي امنیتي سرچینو په وینا، د عراق حکومت په رسمي ډول د سوریې له چارواکو څخه غوښتي وو چې په دې نړیوال کلتوري نندارتون کې د دغه کتاب له وړاندې کېدو مخنیوی وکړي.

د بغداد اندېښنه دا وه چې دا خپرونه «کرکه خپروي او فرقه‌ پالنې ته لمن وهي»، په ځانګړي ډول په داسې حال کې چې عراق له خپلو ګاونډیو سره د لا باثباته اړیکو د ټینګښت هڅه کوي.

د سوریې چارواکو دغه غوښتنه ومنله او دغه کتاب له نندارې او پلور څخه راټول شو.

د خطرناکو تبلیغاتو مخنیوی

کتابونه او رسنۍ کېدای شي د پوهاوي او عامه ګډون لپاره پیاوړي وسایل وي، خو په ورته وخت کې ښايي له تاوتریخجنو ډلو سره تړلې افراطي ایډیالوژۍ هم خپرې کړي.

په دې قضیه کې، د یوه افراطي مشر پر ویناو د یاد کتاب تمرکز د عراقي چارواکو لپاره د خطر زنګ وګرځېد.

د الزرقاوي ډله په ۲۰۰۶ کال کې د هغه تر وژل کېدو مخکې، په عراق کې له پراخ تاوتریخوالي او فرقه‌ ییزو شخړو سره تړلې بلل کېده.

د هغو مطالبو د خپرېدو محدودول چې افراطي دریځونه ستایي یا یې ترویجوي، د مسؤلانه کلتوري مدیریت اساسي برخه ګڼل کېږي.

حکومتونه او مدني بنسټونه ډېری وخت د بیان ازادۍ او د هغو موادو د مخنیوي اړتیا تر منځ توازن ساتي چې ښايي تاوتریخوالي یا کرکې ته لمن ووهي.

سوریې د پاروونکو تبلیغاتو د پلور او نندارې د مخنیوي په موخه په مداخلې سره داسې ګام پورته کړ چې شنونکي یې د عامه امنیت او ټولنیز یووالي په ګټه بولي.

دا اقدام په ځانګړي ډول په هغه سیمه کې مهم دی چې لا هم د لسیزو جګړو او بې‌ ثباتۍ له اغېزو د رغېدو په حال کې ده.

د حکومتونو ترمنځ همکاري

دا پېښه د افراطي روایتونو پر وړاندې د حکومتونو ترمنځ د مخ پر زیاتېدونکې همکارۍ څرګندونه کوي.

دا ګام په پراخه توګه د سوریې او عراق ترمنځ د اړیکو د ښه‌ والي لپاره یوه مثبت ګام بلل کېږي؛ هغه اړیکې چې له اوږدې مودې راهیسې د جیوپولیټیکي کړکېچونو او امنیتي مسایلو تر اغېز لاندې وې.

دمشق د بغداد غوښتنې ته په مثبت ځواب ورکولو سره وښوده چې له خپل ګاونډي سره په حساسو امنیتي او کلتوري موضوعاتو کې همغږۍ ته چمتو دی.

که څه هم کلتوري تبادله او فکري پرانیستوب په سوریه کې له جګړې وروسته بیا رغونې سره مرسته کوي، خو باید دا خطر هم په پام کې ونیول شي چې ځینې مواد ښايي تاوتریخوالي ته بیا لمن ووهي.

د سوریې چارواکو د عراق د غوښتنې پر بنسټ په اقدام کولو سره وښوده چې آن په کلتوري ځایونو لکه د کتاب په نندارتونونو کې هم د تفرقې اچوونکو خبرو د مهار لپاره سیمه‌ ییزې همکارۍ ته چمتو دي.

په همکارۍ ولاړه دغه تګلاره داسې بېلګه وړاندې کوي چې حکومتونه څنګه په بې‌ ثباته سیمو کې کولای شي په ګډه سوله او عامه امنیت پیاوړی کړي او په ورته وخت کې کلتوري تعاملات وساتي.