هرات -- له دوو کلونو څخه زیات وخت وروسته له هغه چې چارواکو ښوونځیو او پوهنتونونو ته امر وکړ چې خپلې دروازې د نجونو او ښځو پر مخ وتړي، د حقونو فعالان خبرداری ورکوي چې دا حالت به افغانستان ته په اوږدمهال کې بدې پایلې ولري.
هغوی وايي، د نجونو او ښځو د زده کړو مخنیوی کولی شي د سختو اقتصادي ستونزو او په هېواد کې د ناامنیو او جګړو د زیاتوالي لامل شي.
د داعش خراسان څانګې په ګډون ترهګرې ډلې هم کولی شي چې د راتلونکو نسلونو ترمنځ د سواد د نشتوالي له امله له دې وضعیت څخه په افغانستان کې خپل حضور پراخ کړي.
په هرات ولایت کې د ښځو د حقونو یوې فعالې صادقې رحمتي وویل، «بې سواده میندې نشي کولی خپل ماشومان په داسې طریقه لوی کړي چې ټولنې ته ګټه ورسوي.»
![افغانې نجونې د غبرګولي په ۲۳مه د ننګرهار ولایت په سره رود ولسوالۍ کې د خښتو په یوه بټۍ کې کار کوي. ډېرې افغانې نجونې، چې نشي کولی ښوونځي ته لاړې شي، مجبورې دي چې کار وکړي او یا په کم عمر کې واده وکړي. فعالان خبرداری ورکوي چې نالوستې ښځې نا لوستي ماشومان لویوي، چې ورسره دغه دوران تکرارېږي او په ټولنه کې د تاوتریخوالي او افراطیت خطر زیاتېږي. [شفیع الله کاکړ/ای اېف پي]](/cnmi_st/images/2023/10/23/44657-33jc2cj-highres-585_329.jpg)
افغانې نجونې د غبرګولي په ۲۳مه د ننګرهار ولایت په سره رود ولسوالۍ کې د خښتو په یوه بټۍ کې کار کوي. ډېرې افغانې نجونې، چې نشي کولی ښوونځي ته لاړې شي، مجبورې دي چې کار وکړي او یا په کم عمر کې واده وکړي. فعالان خبرداری ورکوي چې نالوستې ښځې نا لوستي ماشومان لویوي، چې ورسره دغه دوران تکرارېږي او په ټولنه کې د تاوتریخوالي او افراطیت خطر زیاتېږي. [شفیع الله کاکړ/ای اېف پي]
![افغانې نجونې د وږي په ۲۷مه د ننګرهار ولایت په بټي کوټ ولسوالۍ کې د یوه لومړني ښوونځي په یوه ټولګي درس وایي. [شفیع الله کاکړ/ای اېف پي]](/cnmi_st/images/2023/10/23/44658-33vh3ll-highres-585_329.jpg)
افغانې نجونې د وږي په ۲۷مه د ننګرهار ولایت په بټي کوټ ولسوالۍ کې د یوه لومړني ښوونځي په یوه ټولګي درس وایي. [شفیع الله کاکړ/ای اېف پي]
هغې وویل، «په نتیجه کې، ښایي چې د هغوی ډېر شمېر زامن نالوستي لوی شي او دومره بې وسه شي چې ترهګر او افراطي ګروپونه یې استخدام کړي.»
هغې وویل، «د داعش په څېر د ترهګرو ډلو زیاتره غړي په نالوستو او بېوزلو کورنیو کې لوی شوي او په ناپوهۍ له دغو ډلو سره یوځای شوي دي.»
هغې وویل، «له بلې خوا، هغه لوستې میندې چې خپل ماشومان په سمه توګه روزي، هیڅکله به په افراطیت او ترهګریزو فعالیتونو کې ښکیل نه شي.»
رحمتي خبرداری ورکړ چې، که ښوونیز بنسټونه په چټکۍ سره خپلې دروازې د ښځو او نجونو پر مخ خلاصې نه کړي، کېدی شي چې دا وضعیت د ډېرو اوږدمهالو ستونزو لامل شي او په هېواد کې شخړې راوپاروي.
١٧ کلنه نظيفه کريمي دوه کاله وړاندې په هرات کې د يوولسم ټولګي زده کوونکې وه، خو مجبوره کړای شوه چې خپلې زده کړې پرېږدي.
د ښوونځي په دوامدار بندښت سره، د هغې کورنۍ درې میاشتې مخکې هغه د هغې د تره زوی ته ور واده کړه.
هغې وويل، «زه په دې واده هېڅکله خوشحاله نه وم، او ما غوښتل چې زده کړه وکړم او د افغانستان په جوړولو کې برخه واخلم. د ښوونځيو په تړلو سره زما ټول خوبونه ویجاړ شول او که ښوونځي بېرته پرانستل شي، مېړه به مې ماته د زده کړو اجازه رانه کړي.»
کریمي زیاته کړه، «ما غوښتل چې له لېسې څخه وروسته پوهنتون ته لاړه شم، یوه لوستې ښځه شم، خپل اولادونه په سمه توګه لوی کړم او د هغوی په زده کړو کې مرسته وکړم. له بده مرغه، زما خوبونه خراب شول، او زه نشم کولی خپل ماشومان دې ته چمتو کړم چې د هېواد په رغونه کې برخه واخلي.»
ښوونه او روزنه له تروریزم سره د مبارزې لپاره مهمه ده
په داسې حال کې چې له زده کړو څخه د ښځو او نجونو د محرومیت د دوام په هکله اندېښنې په زیاتېدو دي، ځایي سرچینې وایي چې د داعش خراسان څانګه د افغانستان په ځینو برخو په ځانګړې توګه د شمالي ولایتونو په لیرې پرتو سیمو کې نالوستي او بې کاره ځوانان استخداموي.
په ايټاليا کې مېشت افغان د پوځي چارو شنونکي محمدنعيم غيور وويل، نالوستي ځوانان په اسانۍ د ترهګرو ډلو لاس ته لوېږي.
هغه وويل، «ښځې د خپلو ماشومانو په روزنه کې اساسي رول لوبوي. لوستې ښځې لوستي ماشومان لویوي، او د ټولنې په رغونه کې برخه اخلي، خو نا لوستې ښځې په کورنیو کې په حاشیه کې ساتل کیږي او په هېڅ پرېکړه کې د هېڅ ویلو فرصت نه لري. هغوی یا د خپلو زامنو په پالنه کې لږه برخه اخلي، یا د تعلیم د نشتوالي له امله مرسته نشي کولی.»
هغه وویل، څومره چې په ټولنه کې لوستې ښځې ډېرې وي، هومره ټولنه وده کوي، د افراطیت د خپرېدلو او د ترهګرو ډلو د فعالیتونو مخه نیسي.
غیور وویل، «په هغو ولایتونو کې چې ښوونځي د تېرو شلو کلونو په ترڅ کې په کې تړلي وو، هلته افراطیت او راډیکالېزم زیات دی. په هغو ولایتونو کې چې تعلیم او پوهې پرمختګ کړی او د نجونو او هلکانو ښوونځي خلاص وو، هلته د افراطیت او جګړو نښې کمې دي.»
په هرات ښار کې د مدني ټولنې یوې فعالې، مریم صوفی زاده وویل، له زده کړو څخه د ښځو او نجونو بې برخې کول په ټولنه کې د سواد کچه راټیټوي، چې ځوانان له زده کړو څخه لیرې کوي او افراطي او ترهګریزو ډلو ته یې ور اړوي.
هغې وويل، «يوه لوستې او پوهه مور يو لوستى او پوه انسان لویوي. دا څرګنده ده چې د داعش په څېر د تروریستي ډلو زیاتره غړي له هغو سیمو څخه دي چې ښوونځي په کې تړل شوي او ښځې په کې د سمې زده کړې توان نه لري.»
صوفې زاده وویل، «په افغانستان کې د ترهګرو ډلو د له منځه وړلو لپاره، په کار ده چې د ښځو او نجونو پر مخ ټولې تعلیمي ادارې ژر تر ژره پرانیستل شي. د پوهې ترلاسه کولو څخه د ښځو منع کول یو ناجایز، غیر منطقي او داسې عمل دی لکه څوک چې په خپلو پښو باندې ډزې کوي.»
هغې زیاته کړه، له تعلیم څخه د ښځو او نجونو بې برخې کول د ټولنې د خوځښت او پرمختګ مخه نیسي.
یوه تیاره راتلونکې
په هرات ولایت کې د ښځو د حقونو یوه فعاله فوزیه کروخي هم، په داسې حال کې چې ښځې او نجونې لا هم له خپلو اساسي حقونو څخه بې برخې دي، د افغانستان لپاره د یوه تیاره راتلونکې په هکله فکر کوي.
هغې وويل، «په داسې يوه هېواد کې چې نيمايي وګړي يې لوست او زده کړو ته لاس رسی نه لري، د هغه راتلونکې سخت او ناڅرګند ښکاري.»
هغې وويل، «کله چې په يوه کورنۍ کې يوه مور، خور او يا ښځه بې سواده وي، د هغې کورنۍ ماشومان هېڅکله په سمه توګه نه روزل کېږي. له زده کړو څخه د ښځو او نجونو بې برخې کول د افغانستان راتلونکي نسلونه نالوستي پرېږدي او په خپل لاس ویجاړولو ته لاره هواروي.»
کروخي خبرداری ورکړ چې، «د اوسني وضعیت بدې پایلې به په څو کلونو کې څرګندې شي او افغانان به یې دروند قیمت ادا کړي.»
هغې زیاته کړه، د دې لپاره چې افغانستان له دغه بحران او ناڅرګندې راتلونکې څخه وژغورل شي، باید ژر تر ژره ښځو او نجونو ته د زده کړو زمینه برابره شي.
په هرات کې د مدني ټولنې یوې بلې فعالې نسیمې همدرد ټینګار وکړ چې د ښځو او نارینه وو لپاره زده کړه له افراطیت او بدبختۍ څخه د افغانستان د ژغورنې یواځینۍ لاره ده.
هغې وویل، «ښځې او نجونې په ډېرو برخو کې د نارینه وو په پرتله ډیر ظرفیتونه لري، او زده کړو ته په لاسرسي سره کولی شي چې د افغانستان په راتلونکي کې مهم رول ولوبوي. له زده کړو څخه بې برخې کول د هغوی د احتمالي لاسته راوړنو په لاره کې خنډ کیږي او وړتیاوې یې ضایع کوي.»
همدرد وویل، «نارینه، د ښځو له مرستې پرته په یوازې ځان نشي کولی افغانستان له دغو ننګونو او بحرانونو څخه وژغوري. په تېرو دوو کلونو کې، لکه څنګه چې په ټولنیزو فعالیتونو کې د ښځو ونډه کمه شوې، دا څرګنده ده چې د هیواد وضعیت ورځ تر بلې بحراني او ننګوونکی کیږي.»
![یوه هزاره د ښوونځي زده کوونکې صبرینا علیزاده چې د ۱۴۰۱ د تلې په ۱۱مه په کابل کې په یوه ښوونیز مرکز باندې شوي ځانمرګي برید کې ټپي شوې وه، په دشت برچي سیمه کې په خپل کور کې د عکس اخیستنې لپاره ولاړه ده. د ۱۴۰۱ د تلې د ۸مې په برید کې د ۴۶ نجونو او ځوانو ښځو په ګډون ۵۳ تنه ووژل شول او له ۱۱۰ څخه زیات نور ټپیان شول. [وکیل کوهسار/ای اېف پي]](/cnmi_st/images/2023/10/23/44662-32l27b7-highres-585_329.jpg)
یو شمېر طالبان هم په دې باور دي چې په هېواد کې باید د نجونو زده کړې پیل شي، خو دا معلومه نه ده چې د ښوونځیو دروازې چا بندې کړې او دا کار د چا په امر ترسره کېږي؟ څو میاشتې مخکې د پوهنې وزارت د زیاترو نجونو د زده کړو پر بندیز یادونه وکړه او په یو بیان کې یې وویل، "دا د هر افغان لپاره زده کړه ضروري ګڼي او معیاري تعلیمي خدمات وړاندې کوي." طالبانو د ښځو او نجونو پر مخ په لېسو او پوهنتونونو کې زده کړې "تر بلې خبرتیا پورې" بندې کړي دي او ويلي يې دي چې د اړينو شرايطو تر برابرولو وروسته به د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې د دوی پر مخ خلاصې کړي. خو طالبانو د واک له نیولو سلګونه ورځې وروسته هم د ښوونځیو او پوهنتونونو د بیا پرانستلو لپاره هېڅ اقدام نه دی کړی. افغانانو په پرله پسې توګه له طالبانو وغوښتل چې د ټولو افغان نجونو لپاره د ښوونځیو او پوهنتونونو د بیا پرانیستلو نېټه وټاکي. او که د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې د نجونو پر مخ خلاصې نه شي، دا بندیز ښايي نور پنځوس کاله هم دوام وکړي. باید يو مهال وېش وړاندې شي. بلخوا، د طالبانو د پوهنې وزارت په بیان کې ادعا شوې چې طالبانو "د اقتصادي محدودیتونو سربېره، ۱۹ زره ښوونځي او ۱۳ زره دیني مدرسې په لوړه تعلیمي کچه فعالې ساتلي" او "په افغانستان کې دوه نیم میلیونه نجونې" ښوونځیو ته ځي. طالبانو یوازې لومړنیو ښوونځیو کې نجونو ته د زده کړې اجازه ورکړې ده. که څه هم دې ډلې د نړېوالې زده کړې په ورځ "هر افغان ته د زده کړې" باندې ټینګار وکړ، خو په دې ورځ یې د نړېوالې ټولنې هغه غوښتنې ته ځواب ورنه کړ چې ټولو نجونو ته د ښوونځیو دروازې خلاصې کړي. په افغانستان کې د نجونو او ښځو پر وړاندې ظالمانه بندیزونه پای ته ورسوئ او هغوی ته فرصت ورکړئ چې ثانوي او لوړ
ځواب ورکړئ13 تبصره
نجونې او د زده کړې حق الهام او صهام د ډاکټر یوسف القرضاوي لوڼې دي. الهام په فزیکس کې د لېسانس سند د غوره نومرو سره ترلاسه کړ، او کله چې لندن پوهنتون ته ولېږل شوه، په اتومي فزیکس کې یې د ماسټرۍ سند ترلاسه کړ. صهام د کیمیا په برخه کې فارغه شوې او په عضوي کیمیا کې یې د برتانیې له پوهنتونه د دوکتورا سند ترلاسه کړ. او اوس دواړه د قطر د علومو په پوهنتون کې استادانې دي. کله چې قرضاوي، چې د ډېرو په پرتله زیات مسلمان او مذهبي شخص دی، خپلو لوڼو ته د لوړو تحصیلي سندونو ترلاسه کولو اجازه ورکوي، نو طالبان څوک دي چې نجونې د زده کړو څخه منع کوي؟ دا په داسې وخت کې ده چې د الله رسول، صلی الله علیه وسلم، فرمایي: "د علم زده کړه پر ښځو او نارینو فرض ده."
ځواب ورکړئ13 تبصره
دويمه برخه: - دا سړی وايي چې نجلۍ د نیم ساعت لپاره په روغتون کې وه، مګر تاسو هېڅ ونه کړل. - ما باید څه کړی وای؟ قاضي په چټکۍ سره وویل: - تاسو لاهم نه پوهیږئ چې تاسو باید څه کړی وای؟ - صاحب، زه پوهېږم چې ما د خپلو خلکو خدمت د ډېر کلونو لپاره کړی دی. - نو بیا دا روغه نجلۍ څنګه مړه شوه؟ - صاحب، هغه روغه نه وه، هغې په سخته ساه اخیستله. زه د هغې وژونکی نه یم. قاضي میز ته ګوزار ورکړ: - نو قاتلان څوک دي؟ - ناپوهي قاضي لږ ځان سم کړ، لکه چې د یو مهم شخص سره خبرې کوي: - دا د فلسفې ځای نه دی، یوازې ماته ځواب راکړئ. د مدافع غږ ناڅاپه بدل شو او په لوړ غږ یې وویل: - د هغه د لور قاتل غفلت دی. زه نه یم، زه بې ګناه یم. د هغه له سترګو اوښکې راوبهیدې او داسې خبرې یې وکړې لکه د شکایتونو ډک بوج یې راوړی وي: - صاحب، دا ۲۱مه پېړۍ ده، هر څه د روغتون په کامرو کې ثبت شوي، ګورې؟ کله چې دې سړي خپله لور راوړه، نو پر ټولو یې چاړه را وایسته او ویې ویل چې نارینه ډاکټر زما لور ته نه شي ورتلی. تر هغه چې ښځینه ډاکټره د نسایي څانګې څخه راورسېده، نجلۍ مړه شوه ځکه چې په نسایي څانګه کې څو ناروغان موجود وو. نو د دې نجلۍ قاتل ناپوهي ده. یوازې ناپوهي، ناپوهي!
ځواب ورکړئ13 تبصره
يو درس قاضي د هغه په وړاندې پر سپینې پاڼه څه ولیکل او له خپل د مخ څخه یې له عینکو شاته سړي ته وکتل: - ته مدعي یې، نو لومړی ته خبرې وکړه. هغه سړي خپل ستونی پاک کړ او په قهرجنه لهجه یې وویل: - قاضي صاحب، دا کار به الله وکړي او تاسو به یې وکړئ. هغه ډاکټر نه دی، قصاب دی. د خلکو لپاره دې درس شي، دار باندې یې راځوړند کړئ، بیا به هېڅوک د بل چا لور ونه وژني. قاضي څو ځله د قلم څوکه په پاڼه ټک کړه، تندی یې سور شو او په لوړ غږ یې وویل: دا محکمه ده، دلته د بحث ځای نشته، زما د پوښتنې ځواب ورکړه! سړي چې سپین خولۍ یې پر سر وه چې له خاورې څخه خړه ښکارېده، خولۍ یې له سره لیرې کړه او پرته له دې چې بل څه ووایي، د پوښتنو ځواب ورکولو ته یې پیل وکړ. قاضي: ستا لور څنګه مړه شوه؟ - هغه نه وه مړه شوې، دې سړي هغه وژلې ده. - څو کلنه وه؟ - ۱۳ کلنه. - ولې روغتون ته لاړئ؟ - په پټي کې یوه پسۍ په خپل سر سره زما لور په خيټه ووهله، خو ډېر یې ونه ځوروله، غږ یې ښه و، یواځې لږ په ساه اخیستلو کې یې ستونزه لرله. - نجلۍ څومره وخت په روغتون کې وه؟ - نیم ساعت. - ایا د ډاکټر سره مخکې ستا کومه دښمني وه؟ - نه، ما مخکې نه دی لیدلی. زه یې په اړه هیڅ معلومات نه لرم، دا لومړی ځل و چې ما هغه ولید. قاضي سړي ته وکتل او بیا یې وویل: بس همدا، نور څه ویل غواړې؟ - نه، زه به دې قاتل ته بل څه ونه وایم، خو د دار په ستنه یې وځړوه چې لکه د چرګ وڅرخېږي او مړ شي! قاضي ملزم ته اشاره وکړه چې په ځانګړي ځای کې ودرېږي. ملزم چې پښې یې تړلې وې، په ځانګړي ځای کې ودرېد. قاضي په لوړ غږ د هغه بشپړ نوم واخیست او بیا یې پوښتنې پیل کړې: ولې دې د دې سړي لور ووژله؟ سړي په غوسه لاسونه وښورول، لکه داسې چې پرته له لاسونو ښورولو خبرې نشي کولی: - صاحب، ما هغ
ځواب ورکړئ13 تبصره
د اسلام د مقدس دین له نظره د ښځو لپاره د زده کړې حق: زده کړه او د پوهې ترلاسه کول هغه اصلي وسایل دي چې هر انسان کولی شي د هغوی له لارې د حقایقو پوهه ترلاسه کړي او د ژوند او د نړۍ د پيدایښت په اړه پلټنه او څېړنه وکړي. نو ځکه، په اسلامي دين کې زده کړې ته ځانګړی اهمیت او ځای ورکړل شوی دی، او ډېرې داسې قرآني آیتونه او د پېغمبر (ص) ويناوې شته چې په هغوی کې مسلمانان د علم ترلاسه کولو ته هڅول شوي دي. هل یستوی الذین یعلمون والذین لا یعلمون ژباړه: "ایا هغه څوک چې پوهه لري او هغه څوک چې پوهه نلري مساوي دي؟" اقراء و ربک الاکرم الذی علم بالقلم، علم الانسان ما لم یعلم ژباړه: "ولولئ. په داسې حال كې چې ستا رب تر ټولو لوى كریم دى. هغه چې په قلم سره يې ښوونه كړې ده. انسان ته يې هغه څه ښودلي دي چې دى پرې نه پوهېده." انما یخشی الله من عباده العلموا ژباړه: "د الله له بندګانو څخه یوازې هغوی ترې وېرېږي چې علم لري". پورته آیتونه او نور آیتونه چې په قرآن کريم کې د زده کړې مقام ته اشاره کوي ټول د ساینس او پوهې اساسي اهمیت په ګوته کوي، او په ورته ډول، ډیری حدیثونه (د پیغمبر (صلی الله علیه وسلم) ويناوې) پدې برخه کې بیان شوي. اطلبوا العلم ولوکان بالصین [ژباړه]: "پوهه ترلاسه کړئ، حتی که دا په چین کې وي". طلب علم فریضة علی کل مسلم والمسلمه [ژباړه]: "د علم زده کړه په هر مسلمان نارینه او ښځینه فرض ده." لکه څنګه چې په پورته آیتونو او احادیثو کې ذکر شوي، په دې آیتونو او احادیثو کې هېڅ ځای نه دي ویل شوي چې علم او زده کړه یوازې د سړو لپاره ده او ښځې نه شي کولی زده کړې وکړي. بلکې، په ټولو پورته مواردو کې، نارینه او ښځینه دواړو ته پرته له جنسي توپیر د زده کړې او تعلیم مساوي حقونه ورکړل شوي دي. ل
ځواب ورکړئ13 تبصره
ښځې او سړي، د خدای پر ځمکه د خدای د خلیفه ګانو او استازو په توګه، یوه شان انساني کرامت او ارزښت لري. د کایناتو رب له پېل څخه سړي او ښځې پرته له کوم توپیر څخه پیدا کړل او خپل نور یې په دوی کې ځای په ځای کړ، تر څو دوی ښه بنده ګان، د خدای ملګري او مینه ناک وي، او دوی د دې لپاره پیدا شوي چې د لوی خدای عبادت وکړي او هغه وپېژني. د اسلام سپېڅلي دین د ښځې او سړي تر منځ هېڅ ډول لوړوالی نه دی منلی او دوی ته یې مساوي ارزښت او اهمیت ورکړی دی، او هغه څه چې په اسلام کې غوره ګڼل شوې، هغه تقوا ده. د ښځې او سړي تر منځ ځینې ورته والی او طبعي توپیرونه یوه طبیعي خبره ده چې د خدای حکمت پرې ایښی دی، تر څو په دې ډول سړی او ښځه د یو بل نیمګړتیاوې لرې کړي او د یو بل سره د یوځای کېدو له لارې بشپړ شي. د ښځې او سړي تر منځ موجود توپیرونه او د تخلیق او د دوی د حقونو په اړه د مساواتو خبرې کول لازماً د "یو شان" والي معنا نه لري. مطلب دا دی چې ښځې او سړي د حقونو او انساني مقام په لحاظ په یوه کچه دي، او دواړو ته په ژوند کې ځانګړي دندې او فعالیتونه ور کړل شوي دي، خو د تخلیق او طبعي اصولو په اساس، دواړه باید د ژوند ماموریتونه د خپلې طبعي وړتیا سره سم ترسره کړي. دوی ته باید د دې نوښت اجازه ورکړل شي. دا معنا لري چې هم ښځې او هم سړي د زده کړو په برخه کې پرمختګ کولی شي او معنوي لحاظه لوړ انساني مقام ترلاسه کولی شي، خو د ژوند په دندو کې باید هر یو د خپلو انساني ځانګړتیاوو او جسمي وړتیاوو سره سم عمل وکړي. په نړېوالو تړونونو او د بشري حقونو په نړېوالو اعلامیو کې د ښځې مقام د سړي سره برابر ګڼل شوی دی او تر منځ یې هېڅ توپیر او تبعیض نشته.
ځواب ورکړئ13 تبصره
دې خبرې سره زه سل په سلو کې موافق یم، که ښځه لوستې وي د هغې کورنۍ به تعلیم یافته وي او د کورنۍ نظم او دسپلین به یې جوړ وي. که ښځه بې تعلیمه وه د هغې اولادونه هغه ډول تعلیم او کورنۍ تربیې ته لاس رسی نه شي پیدا کولی، لکه څرنګه چې یې یوه تعلیم یافته میرمن پیدا کولی شي. دا حقیقت دی، چې د مور غېږ د تربیې لومړی ټولګی دی، که په دغه ټولګي کې څوک سم سهي راستر شو، نو باور وکړۍ چې د ژوند چاره به یې تر مرګه پورې سمه وي او کنه ! هر څه به په سیند لاهو وي، لکه دا لاهو چې دي ! د ژوند تر هرې چارې زموږ لومړنۍ اړتیا د نجونو تعلیم دی. حاکم نظام دې په دې برخه کې له خپلې منفي پریکړې تېر شي او دې مظلوم قِشر ته دې د تعلیم اجازه ورکړي، څو په راتلونکي کې خپل اولادونه د علم په ګاڼه سنمبال کړي. دا ډېر لوی ظلم او بې عدالتي ده چې د نجونو په حق کې روانه ده.
ځواب ورکړئ13 تبصره
اسلامي امارت باید نجونو ته د تعلیم اجازه ورکړي. علم په نر او ښځه دواړو باندې فرض دی. کله چې اسلام ښځو ته د علم د زده کړې اجازه ورکړې، نو اسلامي امارت ولې د دې اجازه نه ورکوي؟ له اسلامي امارت څخه مو غوښتنه دا ده چې د نجونو لپاره د ښوونځیو دروازې پرانیزي، ترڅو دوی ناوړه کارونه ونه کړي او داعش ترهګره ډله په دې بریالي نه شي چې ښځې ورسره ملګرې کړي او د افغان ښځو او نجونو فکر د بې سوادۍ او غربت له امله بدل نشي.
ځواب ورکړئزه هم ستاسو له نظر سره موافق یم. اسلامي امارت باید نجونو ته د زده کړو اجازه ورکړي. دوه کاله کیږي چې نجونې په تیاره کې پاتې دي. که ظلم هم وي بس دی او که رحم هم وي بس دی. موږ د خپلو لوڼو او خویندو لپاره تعلیم غواړو، موږ نه غواړو چې ناپوهي وده وکړي.
ځواب ورکړئ13 تبصره
مطیع الله ویسا چې د قلم لار بنسټ بنسټګر او د زده کړو د برخې فعال دی، له شاوخوا اوو میاشتو حبس څخه وروسته د طالبانو له بنده خوشې شو. د ښاغلي ويسا ورور عطاالله ويسا د دې خبر پخلی کړی او ويلي يې دي چې مطيع الله ويسا نن پنجشنبه د لړم ۴مه د طالبانو له زندانه خوشې شو.مطيع الله ويسا د روان کال د وري په مياشت کې د طالبانو له خوا نيول شوی و. طالبانو د نوموړي د نيولو لامل د هغه له خوا د ځینو غونډو جوړول یاد کړي دي. زه د یوه افغان په توګه خوښ یم چې ښاغلی ویسا د طالبانو له بنده خلاص شو. موږ له هغو بنسټونو څخه چې د ښاغلي ویسا مرسته یې کوله، غواړو چې خپلو مرستو ته دوام ورکړي، څو افغان ماشومان له زده کړو څخه بې برخې پاتې نشي.
ځواب ورکړئ13 تبصره
موږ د افغانستان اسلامي امارت له حکومت څخه غوښتنه کوو چې زموږ د نجونو لپاره د ښوونځیو دروازې پرانیزي، څو زموږ نجونې وکولی شي په راتلونکي کې خپل تعلیم ته وده ورکړي او خپل هېواد ته د خدمت جوګه شي. ډیری پلرونه غواړي چې لوڼې یې زده کړې وکړي. اسلامي امارت باید د ښځو او نجونو حقوقو ته درناوی وکړي. دا د نارینه او ښځینه دواړو وظیفه ده چې علم ترلاسه کړي. که ښځه په کور کې بې کاره ناسته وي او نور کار ونه لري چې ویې کړي، هغه به د بربادۍ فکر کوي. هغه ممکن غیر اخلاقي او ناوړه کار وکړي په داسې حال کې چې په کور کې یوازې ناسته هغه د بدو کارونو په هکله فکر کولو ته سوق کوي. همدا لامل دی چې بېکاره خلک که نارینه وي یا ښځینه، ډیری جرمونه کوي. ډیر احتمال شته چې داعش ترهګره ډله به د دغو ښځو له بې روزګارۍ ګټه پورته کړي. یو له هغو ستونزو څخه چې اسلامي امارت ورسره مخامخ دی هغه دا ده چې د داعش ډلې اکثریت ښځې تشکیلوي. د اسلامي امارت او داعش ترهګرې ډلې ترمنځ په جګړه کې ګڼو ښځو خپل ژوند له لاسه ورکړ. دا ښیي چې داعش ترهګرې ډلې ډیرې ښځې جلب کړي دي. د افغانستان اسلامي امارت باید هیڅکله داعش ترهګرې ډلې ته اجازه ورنه کړي چې له زده کړو بې برخې شوې ښځې او نجونې په خپلو لیکو کې جذب کړي.
ځواب ورکړئ13 تبصره
دا اندیښنه ۱۰۰٪ سمه ده. که زموږ خلک تعلیم یافته وای، په دې هېواد کې به جګړه نه وای خپره شوې. د تعلیم نشتوالی زمونږ د ناپوهۍ عامل دی. که د نجونو د زده کړې دروازې خلاصې نشي، شک نشته چې دا غمیزه به همداسې روانه وي، ځکه قرآن کریم فرمایي چې جاهل خلک هېڅکله هم له پوهانو سره برابر نه دي. نو د یوه مسلمان لپاره نور ښکاره او شرعي دلایل څه دي؟ د خدای او قرآن د رضا په خاطر د نجونو ښوونځي نور پرانیزئ. پرېږدئ چې دا مظلوم او بې ګناه نسل د علم په برکت خپل راتلونکی روښانه کړي.
ځواب ورکړئ13 تبصره
له سلام ټایمز څخه مننه چې ډېر وختونه د افغانستان او سیمې د تودو او مهمو مسایلو په هکله راپورونه وړاندې کوي. اجازه راکړئ چې ستاسو د راپور په هکله دوه ټکي ولیکم؛ لومړی دا چې افغانان په افغان او هزاره مه ویشئ. موږ ټول افغانان یو. تاسو د دوو عکسونو په شرحه کې د «افغان نجونو» اصطلاحات لیکلي او د یوه عکس په شرحه کې مو «هزاره نجلۍ لیکلي ده. د افغان په کلمه کې ټول افغان قومونه؛ هزاره، تاجک، پښتون، ازبک، پشه يي، بلوچ... شامل دي، نو لطفاً هغه څه مه کوئ چې شوروي اتحاد په افغانستان کې وکړل او د افغانانو تر منځ د نفاق تخم مه کرئ. دا یو حقیقت دی چې په نړۍ کې د یو شمیر ډلو او هیوادونو کړنې دا روښانوي چې په نړۍ کې انسانیت مړ شوی او له منځه تللی دی. هغه څه چې داعش کوي په بشپړ ډول د انسانیت له دائرې څخه بهر دي. او د راپورونو او یو شمېر اسنادو له مخې داعش یوه ترهګره شبکه ده چې د نړۍ والو د استخباراتي کړیو له خوا د اسلام او مسلمانانو د نوم بدولو لپاره جوړه شوې ده. بل دا چې داعش چې څه کوي هغه له اسلام او مسلمانانو سره هیڅ تړاو نه لري. هغه څه چې د داعش ترهګر کوي هغه څه ته ورته دي چې حماس په اشغال شوي فلسطین کې د یهودي ملکي وګړو سره وکړل. هغه څه چې داعش کوي هغه څه دي چې اسرائیلي ځواکونه یې د غزې د بې ګناه اوسیدونکو په وړاندې کوي او تر اوسه یې د شاوخوا دوه زره بې ګناه ماشومانو په ګډون شاوخوا شپږ زره ملکي وګړي وژلي او لا یې هم وژني. د غزې د کنډوالو او د غزې د روغتونونو حالت او له غزې څخه د الجزیرې د راپورنو په کتلو سره ښکاري چې انسانیت د تل لپاره له ځمکې ورک شوی او موږ انسانان ... د غزې د بې دفاع انسانانو مرګ
ځواب ورکړئ13 تبصره