داعش د پرازیت په څېر د خلکو له کړاو څخه ګټه پورته کوي

د عراق او سوريې د اسلامي دولت د خراسان څانګې (داعش خراسان) خپل ټول عملياتي ماډل پر یوه تريخ حقيقت ولاړ دی: نرم هدفونه د رسنيو سرليکونه جوړوي.

دا ډله زياتره ملکي خلک او همدارنګه مذهبي او قومي اقليتونه په افغانستان او پاکستان کې په نښه کوي نه هغه پوځي مرکزونه چې ټینګ ساتل شوي وي.

له ۲۰۲۰ کال راهيسې، د داعش خراسان له خوا په ترسره شوو بریدونو کې په سيمه کې زرګونه کسان وژل شوي يا ټپيان شوي دي.

يوازې په ۲۰۲۲ کال کې، د دې ډلې د چاودنو لړۍ په افغانستان او پاکستان کې ۱۲۹۴ کسان ووژل.

د وژل شويو او ټپيانو زياتره برخه عادي ملکي خلک وو، نه عسکر او نه جنګيالي.

حد اکثر فرقه يي وينه تويېدنه

د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ په ۶ نېټه، يو ځانمرګي بريدګر په اسلام آباد کې د خديجة الکبری جومات کې خپل انفجاري واسکټ وچاوه.

دا بريد چې د جمعې د لمانځه پر مهال ترسره شو، لږ تر لږه ۳۲ لمونځ کوونکي ووژل او ۱۷۰ نور يې ټپيان کړل.

داعش خراسان د دې بريد مسئوليت ومانه او ويې ويل چې د پاکستان شيعه ګان مشروع هدفونه ګڼي.

محمد کاظم، چې يو لمونځ کوونکی و، وويل، «د لمانځه د لومړۍ رکوع پر مهال مو د ډزو غږ واورېد، او لا هم په رکوع کې وو چې چاودنه وشوه.»

هدف بشپړ روښانه و: يو ډک عبادت ځای د اونيز لمانځه پر وخت، چې يوازې د فرقه يي تلفاتو د زياتولو لپاره ټاکل شوی و.

له ګډوډۍ څخه ګټه اخيستل

په اسلام آباد کې د داعش خراسان بريد يوازې د جومات دننه لمونځ کوونکي ونه وژل، بلکې د يوې بشپړې سيمې بې ثباتي يې هم زياته کړه.

د دغسې بريدونو او ورپسې امنيتي عملياتو له امله، سيمه ييز سړکونه څو ځله په بېلابېلو وختونو کې تړل شوي دي.

دې کار د زرګونو کورنيو لپاره بازارونه، کلينيکونه او د خوړو مرکزونه پرې کړي دي. دا اغېزې د افغانستان او پاکستان د پولې دواړو غاړو ته ټولنې اغېزمنوي.

دا هغه ګډوډي ده چې داعش خراسان يې رامنځته کول غواړي او پر سيمه ييزو خلکو حد اکثر درد تپي.

دا ډله له کمزورو اقتصادي حالاتو او ټولنيزو اختلافاتو څخه ګټه اخلي او له رامنځته شوې بې ثباتۍ او د امنيتي سرچينو د منحرف کېدو څخه د خپل نفوذ د پراخولو لپاره کار اخلي.

داعش خراسان هر کله چې ونه توانېده مستقيم پوځي يا دولتي هدفونه وولي، بيا يې ملکي غونډې په نښه کړې دي.

په ۲۰۱۸ کال کې، دوه ځانمرګو بريدونو د پاکستان د ټاکنيزو غونډو پر مهال ۱۳۱ کسان ووژل، او په ۲۰۱۶ کال کې، دوه چاودنو په کابل کې ۹۷ لاريون کوونکي ووژل.

د هغو کورنيو لپاره چې خپل ماشومان د جومات له نړېدلو کنډوالو راوباسي او خاورو ته يې سپاري، د داعش خراسان ناکامۍ په جګړه کې هېڅ تسلي نه ورکوي.

او نه هم هغو کورنیو ته ګټه رسوي چې د خوړو کاروانونو ته انتظار باسي، خو دغه کاروانونه د هغو جګړو له امله بند پاتې دي چې د همدې ډلې بریدونو راپارولي دي.

د دې ډلې تاوتريخوالی تقريباً په بشپړه توګه پر هغو خلکو راځي چې هېڅکله يې په ژوند کې وسله نه ده اخيستې.