کارشناسان میگویند قاچاق مواد مخدر به یکی از منابع اصلی تمویل گروههای تروریستی در جنوب آسیا و خاورمیانه تبدیل شده است.
در میان آنها، القاعده از ناامنی و فقر برای گسترش وسازماندهی تجارت غیرقانونی مواد مخدر، به ویژه در افغانستان، سوءاستفاده کرده است.
معصوم صبوری، تحلیلگر سیاسی مستقر در بلجیم، به سلام تایمز گفت که القاعده با کنترول مسیرهای اصلی قاچاق از افغانستان به پاکستان و خاورمیانه، عملاً به یک بازیگر اقتصادی تبدیل شده است.
او گفت: «این گروه عواید حاصل از تریاک و هروئین را نه تنهابرای خرید اسلحه،بلکه برای رشوه دادن به فرماندهان محلی، جذب پرسونل و حفظ شبکه نفوذ خود در روستاها نیز استفاده میکند.»
او افزود: «این فعالیتها نه تنها به تمویل ادامه عملیات تروریستی این گروه کمک کرده، بلکه بیثباتی اجتماعی و اقتصادی را در مناطق مختلف نیز تشدید کرده است.»
او گفت که القاعده با تحمیل بارهای اقتصادی بر جوامع، از بین بردن زیرساختها، ترساندن رهبران تجارتی و گسترش ترسی که سرمایهگذاری و تجارت قانونی را دلسرد میکند، بازارهای مشروع را تضعیف مینماید.
محمد عمر کبیری، تحلیلگر سیاسی در فرانسه، گفت که در بسیاری از مناطق تحت نفوذ القاعده،فقر و بیکاریمردم محلی را به تجارت مواد مخدر سوق داده است.
او گفت: «القاعده از این وضعیت برای مشروعیت بخشیدن به خود در میان مردم استفاده میکند و با توزیع بخشی از عواید قاچاق، خدمات اساسی یا کمک مالی به خانوادههای نیازمند ارائه میدهد.»
کبیری گفت که این گروه از نهادهای ضعیف و شرایط بیثبات برای کنترل مسیرهای قاچاق و تمویل عملیات تروریستی خود سوءاستفاده میکند.
او گفت: «القاعده به طور فعال بیثباتسازی اقتصادی را به عنوان بخشی از یک استراتژی منسجم برای تمویل عملیاتهای تروریستیخود استفاده میکند.
او گفت: «با ایجاد و کنترل بازارهای قاچاق غیرقانونی، لابراتوارهای تولید و مسیرهای ترانزیت، اخاذی از تجارت محلی و سرمایهگذاری در پولشویی، این گروه منابع درآمدی پایداری ایجاد میکند.»
وابستگی اقتصادی و بیثباتی منطقهای
محیالدین احمدی، تحلیلگر سیاسی مستقر در تهران، گفت که قاچاق مواد مخدر در مناطقی که القاعده فعالیت میکند، به ویژه در جنوب و شرق افغانستان، نه تنها به منبع درآمد بلکه به یک ابزار سیاسی نیز تبدیل شده است.
او گفت: «با ایجاد وابستگی اقتصادی بین دهقانان محلی و شبکههای قاچاق، این گروه به طور موثر کنترل اجتماعی و سیاسی خود را تثبیت میکند.»
او افزود: «هرگونه تلاش حکومت برای جایگزینی محصولات کشت مواد مخدر با محصولات مشروع با مقاومت شدید مواجه میشود، زیرا القاعده از بیثباتی به عنوان ابزاری برای بقا استفاده میکند.»
احمدی هشدار داد که فعالیتهای القاعده فقر را عمیقتر میکند، بازارهای مشروع را از بین میبرد و اعتماد عمومی به نهادهای دولتی را کاهش میدهد.
سید حسین صافی، تحلیلگر سیاسی مستقر در لندن، گفت که عواید حاصل از قاچاق مواد مخدر القاعده را قادر میسازد تا حملات تروریستی را تمویل کرده و بیثباتی را پایدار سازد.
او گفت: «القاعده با به دست گرفتن کنترل مسیرهای اصلی قاچاق مواد مخدر در افغانستان، به ویژه در مناطق جنوبی و شرقی، نقش محوری در تضعیف ثبات این کشور ایفا میکند.»
صافی افزود که القاعده با همسویی با گروههای محلی و شبکههای جنایی، تولید و صادرات مواد مخدر را سازماندهی میکند که فساد و وابستگی اقتصادی را تشدید مینماید.
او گفت: شواهد نشان میدهد که دخالت القاعده در قاچاق مواد مخدر همچنان یک ابزار عمدی برای بیثبات کردن مناطق، حفظ قدرت مالی و مسدود کردن مسیر افغانستان به سوی ثبات اقتصادی است.
![یک دهقان افغان در ۱۲ می ۲۰۲۵، حاصلات تریاک را از مزرعه کوکنار در حومه ولسوالی فیضآباد ولایت بدخشان بر می دارد. [عمر اکبر/ای اف پی]](/cnmi_st/images/2025/11/14/52746-afp__20251106-585_329.jpg)