افریقا ته د القاعدې ورتاوېدل ښیي چې دغه شبکه د اصولو په پرتله فرصت غوښتنې ته ترجیح ورکوي

استخباراتي ارزونې او امنیتي شنونکي وايي، په داسې حال کې چې د القاعدې مشرتابه اوس په شیعه اکثریت لرونکي ایران کې مېشته ده او د هغې د افریقایي ملګرو نفوذ پراخ شوی، دغه ډله له خپلې اصلي ایډیالوژۍ او په افغانستان کې له خپلو ریښو څخه فاصله نیسي.

په داسې حال کې چې القاعده په افغانستان او منځني ختیځ کې په خپلو دودیزو مرکزونو کې نفوذ له لاسه ورکوي، د هغې په لوړه کچه له تاوتریخوالي څخه ډک افریقایي ملګري فعال دي او پراختیا مومي، چې ورسره د دغې ډلې جغرافیایي ارتباط بدلون مومي او د هغې د پام وړ فرصت غوښتنه په ګوته کوي.

د دې ډلې تر ټولو مهم افریقایي ملګري په سومالیا کې مېشت الشباب او جماعت نصرت الاسلام والمسلمین (جی اېن آی اېم) دي، چې په ساحل کې له شته سیاسي بې ثباتۍ او د ځایي خلکو له شکایتونو څخه په ناوړه استفادې سره یې هلته حضور جوړ کړی دی.

د القاعدې افریقایي ملګري په ایران کې، چې د راپورونو له مخې د شبکې عملي مشر سیف العدل مېشت دی، د ډلې له مرکزي مشرتابه څخه په زیاتیدونکې خپلواکۍ سره کار کوي.

امنیتي شنونکو سلام ټایمز ته وویل، دې ډلې خپل اعلان شوي اصول یو طرف ته کړي دي. په ایران کې د القاعدې شتون او افریقا ته جغرافیایي بدلون د هغوی د ستراتیژیک انتخاب پرځای د فرصت غوښتنې تطبیق په ګوته کوي.

دوی یادونه کوي چې دا ډله په پراخه کچه د ترهګرۍ ضد دوامدارو هڅو له لارې په افغانستان او منځني ختیځ کې د هغې له دودیزو مرکزونو څخه په اېستل کېدلو سره هڅه کوي څو له هغو سیمو څخه چې د حکومتولۍ په برخه کې له ستونزو سره مخامخ دي، ناوړه استفاده وکړي.

د تاوتریخوالي فعالیتونه او ناوړه استفاده

په افریقا کې د القاعدې ملګرو ډلو د زیان منونکو وګړو په ښکار کولو سره د خپلو له تاوتریخوالي څخه ډکو کړنو او غیرقانوني فعالیتونو له لارې د نړۍ پام ځانته ور اړولی دی.

د ترهګرو د تمویل د ملي ارزونې د ۱۴۰۳ لمریز کال د راپور په اساس، الشباب له سیمه ایزو سوداګریو او ټولنو څخه د سیستماتیک اختلاس له لارې په کال کې اټکل ۱۰۰ ملیونه ډالر ترلاسه کوي.

د متحده ایالاتو د خزانې وزارت د ۱۴۰۱ لمریز کال په یوه څېړنه کې څرګنده کړه چې، په سومالیا کې، الشباب د جنایتکارو شرکتونو یوه شبکه چلوي چې په کې د یمن او سومالیا ترمنځ جعلي خیریه موسسې او د وسلو قاچاق شامل دي.

تر هغې وروسته، د ۱۴۰۲ لمریز کال په وروستیو څېړنو کې د ډبرو سکرو د غیرقانوني قاچاق عملیات کشف شول. د سکرو قاچاق، چې د الشباب لپاره د عاید یوه مهمه سرچینه برابروي، د ملګرو ملتونو د امنیت شورا له پرېکړه لیکونو څخه سرغړونه کوي.

د ستراتیژیکو او نړۍ والو څېړنو مرکز یوه څېړونکي جیریډ تامپسن وویل، په مرکزي مالي کې، جی اېن آی اېم له ملکي خلکو څخه غوښتنه کوي چې یا د اسلامي قانون سخت تفسیر ومني، بل ځای ته کډه وکړي، یا عواقبو ته ځانونه تیار کړي.

دا ډله په دودیزو جشنونو باندې د بندیز، غیرمجاز مالیاتو لګولو، او په مذهبي غونډو کې د ګډون په اجباري کولو سره خپل شتون ثابتوي.

د جی اېن آی اېم په جرمونو کې په ۱۴۰۰ لمریز کال کې د فرانسوي خبریال اولیویر ډوبوس تښتول او په ۱۳۹۵ لمریز کې د بشري چارو د فرانسوۍ کارکونکې سوفیا پیټرونین نیول شامل دي.

خو لکه څنګه چې د القاعدې افریقا ملګري په پرله پسې توګه شهرت ترلاسه کوي، دغه ډول د دې ډلې په وړاندې د مقاومت نښې په ټوله وچه کې راپورته کیږي.

د الشباب پر وړاندې د سومالیا حکومت د ۱۴۰۲ لمریز کال عملیات یواځې د دې ډلې د شتون په وړاندې د مخ په زیاتیدونکي مخالفت یوه څرګنده نښه ده.