القاعده په افغانستان او پاکستان کې له غیر رسمي مدرسو څخه د کوچنیانو د فکري بدلون لپاره استفاده کوي

کارپوهان وايي چې القاعده د غیر رسمي او نه کنترول شویو مدرسو په جوړولو سره د افغانستان او پاکستان د تعلیمي سیسټمونو له کمزورتیاوو څخه ناوړه ګټه پورته کوي.

بې وزلي، بې ثباتي او د دولتي ښوونځیو کمښت ډېری کورنۍ پرته له دې چې بله چاره ولري، د بې خبرۍ په حالت کې خپل ماشومان افراطي زده کړو ترلاسه کولو ته استوي.

په اسلام اباد کې د کابل پوهنتون د اسلامي علومو پخواني استاد ابراهیم عثماني وویل، القاعده په قصدي ډول د دې تش په نامه ښوونځیو او مذهبي شبکو له لارې د کوچنیانو د اساس جوړېدلو د کلونو په بهیر کې هغوی په نښه کوي.

هغه وویل، «د افراطي ایډیالوژۍ او ځانګړي نصاب سره، دوی د ماشومانو د مغز مینځلو او تاوتریخوالي عقیدې رامینځته کولو لپاره چاپیریال رامنځته کوي،»

عثماني وویل، دا ښوونځي د جهاد د ستاینې او ځوانانو د تشویق لپاره څو اړخیزه تعلیمات، تبلیغاتي کتابونه، لیکچرونه او آنلاین رسنۍ کاروي چې ښیي چې له القاعدې سره یوځای کېدل یوه مقدسه دنده ده.

هغه وويل، «د القاعدې د بقا لپاره یو له لویو وسیلو څخه په افغانستان او پاکستان کې د تعلیمي تشو څخه ګټه پورته کول دي. کله چې تعلیم د افراطیانو لاس ته ولویږي، نه یوازې اکاډمیک او ټولنیز راتلونکی ویجاړیږي، بلکې ټولنه هم د شاته پاتې کیدو او تاوتریخوالي په لور ټېل وهل کیږي.»

په تهران کې مېشت یو اسلامي څیړونکی مولوي محمد ظاهر مسلم وویل، اسلام د خپلو تعلیماتو د داسې لاسوهنې اجازه نه ورکوي.

هغه وویل، «ترهګرې ډلې د سیاسي او نظامي اهدافو لپاره له دین څخه ناوړه ګټه پورته کوي. هغوی د غیر رسمي ښوونځیو په جوړولو سره، بې ګناه ماشومان ګمراه کوي. دا نه یوازې د اسلام پر وړاندې خیانت دی بلکې د ملتونو د راتلونکي پر وړاندې هم خیانت دی.»

هغه وویل، «دیني زده کړې باید د درناوي وړ عالمانو او ادارو تر څارنې لاندې پاتې شي څو د تحریف او افراطیت مخه ونیول شي،»

د القاعدې تر نفوذ لاندې د کوچنیانو راتلونکی

شنونکو دا خبرداری هم ورکړ چې په هغو مدرسو کې چې تفتیش کیږي نه د القاعدې شتون نه یوازې نن ورځ یو خطر دی بلکې د نسلونو لپاره یو ګواښ دی.

هغوی وویل، له مناسب تعلیم څخه د کوچنیانو په محرومولو سره، دا ډله هغوی د خپلو ټولنو د راتلونکي جوړونکو پرځای د تاوتریخوالي په وسیلو باندې بدلوي.

په جرمني کې مېشت د بشري حقونو څېړونکي محمد طاهر قیومي وویل، القاعده له اوږدې مودې راهیسې په افغانستان، پاکستان او نورو سیمو کې د زده کړې تشې څخه ګټه پورته کړې څو له ښوونځیو څخه د استخدام مرکزونو په توګه کار واخلي.

هغه وویل، «په دغو ښوونځیو کې ماشومانو ته اکاډمیک مضامین نه تدریس کیږي، بلکې د نفرت، جهاد او دښمن جوړولو سره اشنا کیږي. دا یو مکمل نسل له خپلې طبیعي لارې څخه منحرف کوي او هغوی د ژوند او کاري اړینو مهارتونو څخه محروموي.»

په نوي ډیلي کې مېشت د سویلي اسیا شنونکی عتیق الله احدي دا ښوونځي د وسله والو د تولید «فابریکې» وبللې.

هغه وویل، «کله چې یو لس کلن ماشوم له پیل څخه د افراطي کیسو سره لوی شي، نو په راتلونکي کې د تاوتریخوالي او حتی د ځان وژونکي بریدګر کیدو چانس یې ډیر لوړ وي،»

احدي ټینګار وکړ چې افغانستان او پاکستان باید د ښوونځیو د اصلاحاتو، د ښوونکو د روزنې او سخت نظارت لپاره ګډې ستراتیژۍ غوره کړي.

هغه وویل، «له داسې اصلاحاتو پرته، راتلونکی نسل به یو ځل بیا د ترهګرۍ قرباني شي. تعلیمي اصلاحات نه یوازې یوه اکاډمیکه اړتیا ده بلکې سیاسي او امنیتي لومړیتوب هم دی،»