د تېرې میاشتې دا ترهګریز برید په شمالي بورکینا فاسو کې د افریقا د ساحل سیمېد اوسني کړکېچ یو مهم حقیقت څرګندوي.
دولتې ځواکونه نه یوازې له افراطي ډلو سره جګړه کوي، بلکې تر دوامدار ګواښ لاندې د ملکي وګړو د ساتنې هڅې هم کوي.
لږ تر لږه دوولس سرتېري هغه مهال ووژل شول چې په القاعده پورې تړلې جماعت نصرت الاسلام والمسلمین (جناو) ډلې د فبرورۍ پر ۲۸مه نېټه پر تیتاو ښار برید وکړ.
دا برید هغه وخت وشو چې ځواکونه د دفاعي تاسیساتو په جوړولو بوخت وو، څو ځایي اوسېدونکي له نور تاوتریخوالي او پرله پسې بریدونو خوندي وساتي.
دا موضوع مهمه ده، ځکه ښیي چې ځواکونه د خلکو د ساتنې لپاره په دفاعي کارونو بوخت وو، نه دا چې کوم تهاجمي عملیات ترسره کړي.
دا برید د تاوتریخوالي د یوې پراخې څپې په ترڅ کې وشو، چې په وروستیو اوونیو کې د شمالي بورکینا فاسو په بېلابېلو برخو کې روانه ده.
د ملکي وګړو ساتنه
نړیوالو سازمانونو په دې سیمه کې د جناو له لوري پرله پسې بریدونه ثبت کړي دي چېچې تر ټولو زیات زیان یې ملکي وګړو ته رسېدلی دی..
په دغو بریدونو کې د ځایي خلکو وژل، د کورونو او مارکېټونو سوځولاو د بنسټیزو تاسیساتو لکه د مخابراتي برجونو ویجاړول شامل دي.
د فبرورۍ په نیمایي کې پر تیتاو په یوه مخکیني برید کې لږ تر لږه ۳۴ملکي وګړي ووژل شول او شتمنۍ ویجاړې شوې، چې دا د خلکو پر وړاندې روان خطر لا پسې روښانه کوي.
په دې شرایطو کې، هغه سرتېري چې د فبرورۍ په ۲۸مه نېټه ووژل شول، یوازې د یوې پوځي اډې ساتنه یې نه کوله، بلکې هڅه یې کوله چې ملکي وګړي له نورو زیانونو خوندي کړي.
دفاعي مورچلې عموماً په ګواښمنو سیمو کې کارول کېږي، څو بریدونه ورو کړي، شتمنۍ خوندي کړي او ملکي وګړو ته خوندي ځای ته د رسېدو لپاره کافي وخت برابر کړي.
دا چې ځواکونه د همدې کار پر مهال تر برید لاندې راغلل، ښيي چې هغه امنیتي ځواکونه چې د زیان منونکو ټولنو د ساتنې هڅه کوي، له مستقیمو خطرونو سره مخ دي.
پرله پسې بریدونه
د بشري حقونو د څار سازمان د جماعت نصرت الاسلام والمسلمین (جناو) کړنې د ملکي وګړو پر وړاندې "پرله پسې" بریدونه بللي دي، چې پکې د خلکو وژل او د هغوی د شتمنیو ویجاړول شامل دي.
دغه بریدونه د دې لپاره ترسره کېږي چې خلک وویروي او د دولت واک کمزوری کړي، په ځانګړي ډول په هغو ښارونو کې چې اوسېدونکي یې له دولت سره په همکارۍ تورن ګڼل کېږي.
د فبرورۍ د ۲۸مې نېټې پېښه ښيي چې دولتي ځواکونه د یوې زیان منونکې ټولنې د ساتنې لپاره په یوه مشروع او ښکاره دفاعي هڅه کې بوخت وو.
نو ځکه، د هغوی مرګونه نه یوازې د افراطي ډلو له لوري شته ګواښ څرګندوي، بلکې دا هم ښيي چې دولتي ځواکونه لا هم د خپلو خلکو د دفاع لپاره هڅې کوي.
دا برید دا هم په ډاګه کوي چې د تیتاو پېښې یو بل پیغام هم لري، ځکه چې سرتېرو له پرله پسې بریدونو سره سره د دفاعي تاسیساتو جوړولو ته دوام ورکړ.
![د ملګرو ملتونو د بشردوستانه هوايي خدماتو (UNHAS) یو غړی د ۲۰۲۴ کال د مۍ میاشتې په ۳۱مه نېټه د دې ادارې د یوې چورلکې د کوزېدو ننداره کوي، چې د بورکینا فاسو شمال ختیځ ته د هغو زرګونو بېځایه شویو خلکو د مرستې لپاره رسېدلې وه چې د ترهګرو ډلو د فعالیتونو له امله بې کوره شوي دي.[فیني نوارو-کابري/AFP]](/cnmi_st/images/2026/04/02/55237-afp__20240603-585_329.jpg)