![یک زن افغان بتاریخ ۱ اسد ۱۳۹۱ خورشیدی در کابل با لپ تاپ خود در فیس بک جستجو می کند. [شاه مری/ خبرگزاری فرانسه]](/cnmi_st/images/2025/10/27/52512-afp__20120803-739_416.webp)
کارشناسان می گویند، القاعده و گروه های وابسته به آن مدت هاست که از بحران های اجتماعی، اقتصادی و روانی سوء استفاده می کنند و افراد آسیب پذیر را به ابزاری برای برنامه های ایدیولوژیک و نظامی خود تبدیل می کنند.
با گذشت زمان، این گروه از تبلیغات سنتی به انحصار دیجیتلی پیچیده تکامل یافته است.
آصف طاهری، کارشناس امنیت سایبری مستقر در انقره، گفت که پیشرفت در تکنالوژی معلوماتی و رسانه های اجتماعی، روش های القاعده را تغییر داده است.
او گفت، «ده سال پیش، القاعده برای جذب نیرو و تبلیغات به ویدیوهای طولانی، سخنرانی های رهبران و مجلات ایدیولوژیک متکی بود و عمدتاً بر پیام های مذهبی و فراخوان های مستقیم به جهاد تمرکز داشت، اما امروز تاکتیک های آن تغییر کرده است،»
او به سلام تایمز گفت، «با استفاده از رسانه های اجتماعی و محتوای کوتاه و احساساتی، شعارهای خشک را با روایتهای محلی، اجتماعی و احساسی جایگزین کرده است،»
طاهری گفت، در سالهای اخیر، القاعده تلاش های تبلیغاتی خود را در مناطقی مانند یمن، سومالیا، نایجریا، افغانستان و بخش هایی از سوریه متمرکز کرده است - مناطقی که به دلیل فقر، ناامنی و بی اعتمادی بین شهروندان و دولت ها ضعیف شده اند.
او افزود، «این شرایط زمینه مساعدی را برای جذب افراد آسیب پذیر فراهم می کند،»
او تاکید کرد که هدف القاعده فراتر از جذب نیرو است. این گروه به دنبال حفظ کنترل روانی بر مخاطبان خود است و روایت های خود را با زمینه های فرهنگی مختلف تطبیق می دهد.
این شبکه تروریستی اکنون مطالبی را به چندین زبان رایج در سراسر افریقا، اسیای جنوبی و اروپا منتشر می کند تا پیام خود را شخصی و مرتبط جلوه دهد.
شعیب رحمانی، تحلیلگر مبارزه با تروریزم مستقر در هالند، گفت که این گروه از یک مدل محاسبه شده و سه مرحلهای برای شناسایی و جذب اهداف انسانی استفاده می کند.
او گفت، «ابتدا، این گروه کاربران آسیب پذیر را از طریق معلومات عمومی شناسایی می کند. سپس، با استفاده از پیام های ایدیولوژیک نرم و ارتباطات عاطفی، آنها را جذب می کند. در مرحله سوم، به فرد تعهد یا ماموریتی داده می شود،»
رحمانی گفت، «در ابتدا، این گروه پیام های مذهبی را برای ایجاد اعتماد و همدلی به اشتراک می گذارد، سپس به تدریج ذهن فرد را با ایدیولوژی افراطی شکل می دهد،»
وی افزود، «هنگامی که فرد ماموریت خود را به پایان برساند یا دیگر مفید نباشد، به راحتی کنار گذاشته می شود، یا حتی قربانی می شود،»
میدان جنگ دیجیتل
محمد یونس توفیق، تحلیلگر امنیت سایبری مستقر در هسپانیا، گفت که در عصر دیجیتل، جنگ تبلیغاتی القاعده از میدانهای نبرد به پلاتفورم های آنلاین منتقل شده است.
او گفت، «القاعده از الگوریتم ها، پلاتفورم های پیام رسانی رمزگذاری شده و محتوای کوتاه و تکراری برای حفظ حضور خود استفاده می کند. به جای شعارهای مستقیم، به نفوذ تدریجی متکی است. با استفاده از ویدیوها و پیام های انگیزشی که در ابتدا بی ضرر به نظر می رسند.»
توفیق گفت، این گروه اکنون «به عنوان یک ماشین تبلیغات روانی» عمل می کند.
رحمتالله ایوبی، جامعه شناس در اسلام اباد، گفت که القاعده از نظر تاریخی کسانی را که به دنبال تعلق یا هدف هستند، به ویژه در جوامع بحران زده یا مهاجر، هدف قرار داده است.
او به سلام تایمز گفت، «زندانیان، جوانان، نوجوانان و گاهی زنان و کودکان از جمله اهداف اصلی این گروه هستند،»
او به سلام تایمز گفت، «روند جذب نیرو از طریق همدلی و حمایت عاطفی آغاز می شود و سپس به تدریج شرایط روانی مساعد می شود،»
ایوبی گفت، این گروه پیام های خود را با بیعدالتی های محلی مانند فساد و تبعیض تنظیم می کند.
