امنیت

د جناو بریدونه په مالي کې د کړاوونو د لا پيچلتیا لامل کېږي

د سلام ټایمز لیکنه

د تیلو یو ټانکر چې په القاعده پورې د تړلې ډلې، جناو له خوا د ۲۰۲۶ کال د مۍ میاشتې په ۲۶مه نېټه د سیکاسو پر لور په لاره سوځول شوی دی. [د فرانسې خبري آژانس]

د تیلو یو ټانکر چې په القاعده پورې د تړلې ډلې، جناو له خوا د ۲۰۲۶ کال د مۍ میاشتې په ۲۶مه نېټه د سیکاسو پر لور په لاره سوځول شوی دی. [د فرانسې خبري آژانس]

مرګوني بریدونه چې مسئولیت یې بیا هم په القاعده پورې تړلې وسله والې ډلې منلی په مالي کې د روان تاوتریخوالي او بې ثباتۍ د کمپاین دوام ښيي.

هغه بریدونه چې د جماعت نصرت الاسلام والمسلمین (جناو) له خوا د مۍ میاشتې په ۶مه نېټه ترسره شول، د کوریکوري او ګوموسوګو کلي یې په نښه کړل او لږ تر لږه ۳۰ کسان یې ووژل.

ځینې راپورونه د مرګ ژوبلې شمېر ډېر لوړ ښيي، چې دا پېښې د روان کال له تر ټولو خونړیو پېښو څخه ګڼل کېږي.

WAMAPS، چې د لویدیځې افریقا د خبریالانو یوه ډله ده او د ساحل د امنیتي موضوعاتو په اړه تخصص لري، له ۵۰ څخه د زیاتو کلیوالو د وژل کېدو لومړنۍ شمېرې خپرې کړې دي.

دې سازمان دا هم ویلي چې د دواړو ټولنو پر وړاندې له بریدونو وروسته څو تنه اوسېدونکي لا هم نادرکه دي.

دې ډلې په یوه اعلامیه کې ویلي، «کلي لوټ شوي او ځینو شتمنیو ته اور اچول شوی دی.»

د مالي پوځ بله ورځ اعلان وکړ چې په سیمه کې یې د ترهګرو وسله والو ډلو پر وړاندې “هدفمند عملیات” ترسره کړي دي.

پوځي چارواکو هم ویلي چې د عملیاتو پر مهال شاوخوا دوولس جنګیالي له منځه وړل شوي دي.

ملکي وګړي له پراخېدونکو ستونزو سره مخ دي

جناو ویلي چې د دې ډلې جنګیالیو د بریدونو پر مهال هغه ملیشې په نښه کړې چې د حکومت ملاتړ کوي او په اغېزمنو سیمو کې فعالیت لري.

خو ملکي وګړي هم د وژل شویو او زیانمنو کسانو په ډله کې شامل وو، چې دا د ډېرو افراطي عملیاتو یوه تکراري بڼه ده.

دغه تاوتریخوالي د هغو ټولنو اندېښنې زیاتې کړې چې له وړاندې له ناامنۍ، بې ځایه کېدو او بنسټیزو خدمتونو ته له محدود لاسرسي سره مخ دي.

امنیتي شنونکي وایي چې جناو خپل عملیات پراخ کړي او پر هغو اقتصادي مرکزونو یې فشار زیات کړی چې د مالي په بېلابېلو سیمو کې د خلکو د ژوند ملاتړ کوي.

وسله والو په پراخېدونکې توګه ترانسپورتي لارې، اکمالاتي ځنځیرونه ، او اقتصادي بنسټونه په نښه کړي دي.

د دې اختلالاتو له امله د تیلو کمښت رامنځ ته شوی او د هغو اوسېدونکو ستونزې یې لا زیاتې کړې چې له سختو شرایطو سره مخ دي.

وروستیو محاصرو او پر کاروانونو بریدونو سیمه ییز اقتصاد لا ډېر کمزوری کړی او خوراکي توکو ته لاسرسی یې ستونزمن کړی دی.

دغو اختلالاتو د مالي د کلني وچ موسم پر مهال اوبو ته لاسرسی هم محدود کړی دی.

د القاعدې د نورو څانګو په څېر، جناو هڅه کوي د تاوتریخوالي، ګواښ او قصدي بې ثباتۍ له لارې خپل نفوذ ته پراختیا ورکړي.

د دې ډلې فعالیتونه د هغو پراخو ستراتیژیو انعکاس دی چې په القاعده پورې تړلې ډلې یې د افغانستان د پخوانیو شبکو په شمول په نورو سیمو کې هم کاروي.

دا شبکې له بې ثباتۍ څخه ناوړه ګټه اخلي او هڅه کوي چې افراطي ایډیالوژي د تاوتریخوالي او زور له لارې خپره کړي.

مالي د ترهګرۍ ضد هڅو ته دوام ورکوي

سره له دې چې افراطي تاوتریخوالی زیات شوی، د مالي چارواکي د جناو او د هغې د متحدو ډلو پر وړاندې پوځي عملیاتو ته دوام ورکوي.

حکومتي ځواکونه په اغېزمنو ټولنو کې د امنیت د بیاځلې تامین په موخه په ناآمنه سیمو کې د وسله والو پر مورچلونو هوايي او ځمکني بریدونه کوي.

که څه هم ننګونې لا هم جدي دي، حکومت پر لویو نفوسي مرکزونو کنټرول لري او د ترهګرۍ ضد پراخو هڅو ته دوام ورکوي..

وروستي پوځي اقدامات ښيي چې مالي په فعاله توګه د افراطي ډلو د پرمختګ پر وړاندې مقاومت کوي او خپله خاوره هغوی ته نه پرېږدي.

د کوریکوري او ګوموسوګو بریدونه د هېواد په کچه د جناو د کمپاین ویجاړونکې پایلې په ګوته کوي.

افراطي تاوتریخوالی په ملي کچه د مرګ ژوبلې، بې ځایه کېدنې، اقتصادي ګډوډۍ او ناامنۍ لامل شوی دی.

عادي ملکي وګړي لا هم اصلي قربانیان دي، په داسې حال کې چې پرله پسې بریدونه ثبات، پرمختګ او د ټولنو د مقاومت وړتیا کمزورې کوي.

آیا دا لیکنه ستاسو خوښه شوه؟

0 تبصره

د تبصرو تګلاره * ضروري برخې ښيي 1500 / 1500