![کودکان افغان به تاریخ ۶ عقرب ۱۴۰۰ خورشیدی در صحن خانه خود در قریهء دشتان ولایت بلخ بازی می کنند. [وکیل کوهسار/خبرگزاری فرانسه]](/cnmi_st/images/2025/07/09/51105-Dashtan-Balkh-children-739_416.webp)
کابل -- کارشناسان می گویند در ولایات جنگ زده افغانستان، جایی که بیش از ۴۰٪ کودکان از مکتب محروم هستند و بیکاری جوانان افزایش یافته است، القاعده و گروه های وابسته به آن زمینه مساعدی برای جذب نیرو پیدا کرده اند.
با سوء استفاده از دهه ها فروپاشی آموزشی و ناامیدی اقتصادی، افراط گرایان تلاش کرده اند جوانان آسیب پذیر را جذب و آموزش دهند و آنها را به ابزارهای ترور تبدیل کنند.
برای انجام این کار، القاعده از فقر، بیکاری و بی سوادی به عنوان ابزار جذب نیرو استفاده کرده و با ورود به خلای ناشی از زیرساخت های تعلیمی تخریب شده، هدفی تحریف شده را به جوانانی که با آیندهء تاریک روبرو هستند، ارائه می دهد.
دهه ها درگیری، سیستم تعلیمی و اقتصاد افغانستان را به ویژه در مناطق روستایی که فرصت ها همچنان کمیاب هستند، ویران کرده است.
رحمتالله ایوبی، جامعه شناس ساکن اسلام اباد، گفت، «ما با نسلی روبرو هستیم که بیش از ۴۰٪ آنها به مکتب دسترسی ندارند و بیکاری بالاست،»
او به سلام تایمز گفت، «در چنین خلای تعلیمی، القاعده و وابستگان آن با وعده های دروغین وارد می شوند،»
او گفت، «وقتی جوانی نمی داند از زندگی چه می خواهد و با مشکلات اقتصادی احاطه شده است، هر شعاری که هویت و آیندهء ارائه دهد، جذاب می شود، حتی اگر آن شعار خشونت و افراط گرایی را ترویج کند،»
تعلیم و تربیه به جوانان مهارت های تفکر انتقادی می دهد و تربیهء کاری به آنها در یافتن شغل کمک می کند. بدون وجود این ساختارهای اجتماعی، برای استخدام کنندگان افراطی، تحمیل ایدیولوژی های افراطی که خشونت را ترویج می کنند، آسان تر است.
وقتی کتاب و قلم گرفته شده باشد
عتیقالله احدی، تحلیلگر امور سیاسی ساکن دهلی نو، به سلام تایمز گفت، استخدام کنندگان القاعده به دنبال نفوذ در شبکه های اجتماعی و مساجد در مناطق محروم هستند.
احدی گفت، «وقتی دولت هیچ برنامه تعلیمی ندارد یا مکاتب غیرفعال هستند، این گروه ها به عنوان جایگزین عمل می کنند، اما آنچه ارائه می دهند صرفاً آموزه های دینی تحریف شده و شستشوی مغزی است،»
او افزود، «در چنین محیطی، جوانان از جهان بینی های علمی و منطقی محروم می شوند و به ابزار خشونت تبدیل میشوند،»
احدی گفت، «این تهدید فراتر از افغانستان است، زیرا جوانی که امروز در یک ولایت توسط القاعده استخدام می شود، میتواند فردا در سطح منطقهای فعالیت کند.»
محمد زمان سیال، تحلیلگر سیاسیِ مقیم کانادا، گفت، «وقتی کتاب و قلم از جوانان گرفته می شود، اسلحه در دست آنها قرار می گیرد،»
او به سلام تایمز گفت، «نبود تعلیم و تربیه و کار، فرصت مناسبی برای گروه های افراطی است تا ذهن ها را شستشوی مغزی دهند،»
سیال گفت، «حکومت ها و نهادهای بینالمللی باید این موضوع را به عنوان یک اولویت فوری در نظر بگیرند، زیرا تروریزم از همین خلاها تغذیه می شود.»
آصف طاهری، کارشناس سیاست منطقهای مستقر در انقره، به سلام تایمز گفت، با این حال، برنامه های تعلیمی سطحی نمی توانند به این مشکل اساسی بپردازند.
او گفت، «القاعده مدت هاست می داند که نفوذ پایدار فقط از طریق سلاح حاصل نمی شود، بلکه از طریق کنترل ذهن نسل جوان حاصل می شود،»
طاهری گفت، «ما باید به روستاها برسیم، مکاتب را فعال کنیم، از معلمان حمایت کنیم و فرصت های شغلی واقعی ایجاد کنیم، در غیر این صورت، نسل بعدی را با دستان خود به گروه های خشونت طلب تحویل می دهیم.»
