![در این عکس که بتاریخ ۱ جدی ۱۴۰۳ خورشیدی گرفته شده است، یک فروشنده عتیقه جات افغان، دوتاری را در دوکان خود در هرات نشان می دهد. دوتار یک وسیلهء موسیقی فولکلوریک است که از چوب خشک ساخته شده است. [وکیل کوهسار/خبرگزاری فرانسه]](/cnmi_st/images/2025/10/08/52297-afp__20241224-739_416.webp)
در کشوری که مدت هاست درگیر جنگ و افراطیت است، هنرمندان و مربیان افغان می گویند هنر و موسیقی می توانند به عنوان ابزارهای قدرتمندی برای مقابله با ایدیولوژی افراطی عمل کنند.
آنها گفتند، این رسانه های خلاق نه تنها به عنوان یک سرگرمی بلکه به عنوان یک سپر فرهنگی در برابر تبلیغات و جذب نیرو توسط القاعده عمل می کنند.
محمد نعیم افضل یار، استاد سابق فاکولتهء علوم اجتماعی پوهنتون کابل، گفت که القاعده و گروه های مشابه همیشه از خلاهای فرهنگی و فقدان فرصتهای سالم برای جوانان سوء استفاده کرده اند.
او به سلام تایمز گفت، موسیقی می تواند به جوانان حس امید بدهد، چیزی که تبلیغات افراطی را کاملاً از بین می برد.
او افزود، «اگر موسیقی، تیاتر یا سایر هنرها در جامعه ممنوع یا محدود شوند، این گروه ها می توانند راحت تر ایدیولوژی خود را تزریق کنند،»
افضل یار هنر را «زبان دوم جامعه» توصیف کرد، زبانی که پیام های صلح و وحدت را سریع تر از سیاست منتشر می کند.
او افزود، «این ابزارهای نرم و تأثیرگذار می توانند روایت های خشونت آمیز القاعده را به چالش بکشند،»
محبوبالله سیرت، فعال جامعه مدنی ساکن آلمان، همین نظر را تکرار کرد.
او گفت، «وقتی جوانی فرصت نواختن موسیقی، خواندن آهنگ یا بازی در یک نمایش را پیدا می کند، ذهنش پر از خلاقیت می شود، اما القاعده عمداً این فرصت ها را هدف قرار می دهد و سعی می کند فضاهای فرهنگی را محدود بسازند،»
سیرت تأکید کرد که هنر به جوانان دریچههای مثبتی برای اظهار خود می دهد و به آنها اجازه می دهد انرژی خود را در جهتهای مثبت هدایت کنند، نه به سمت خشونت.
او افزود، «پذیرش بیان هنری نه تنها فرصت هایی برای رشد فراهم می کند، بلکه القاعده را از داشتن مخاطب برای تبلیغات افراطی اش نیز محروم می سازد.»
بازیابی هویت
به گفته تحلیلگران، ترویج هنر و موسیقی می تواند جوانان افغان را دوباره با ریشه های فرهنگی شان پیوند دهد، غرور ملی را تقویت کند و جذابیت القاعده را تضعیف کند.
این برنامه ها با ایجاد حس تعلق به جوانان، اعتماد به نفس و هویت را در نسلی که افراط گرایان به دنبال بیگانه کردن آنها هستند، بازسازی می کنند.
خسرو ثاقب، فعال هنری و فرهنگی ساکن انقره، گفت که استراتیژی القاعده بر ایجاد حس بی ریشگی در میان جوانان متکی است.
او گفت، «وقتی موسیقی فولکلور، شعر محلی و هنرهای سنتی تقویت می شوند، جوانان دوباره با هویت تاریخی خود پیوند می خورند. این پیوند بزرگترین سپر در برابر افراط گرایی است.»
ثاقب گفت، احیای میراث هنری افغانستان نه تنها غرور ملی را تقویت می کند، بلکه به جوانان می آموزد که آیندهء روشن و صلح آمیز تنها با حفظ ارتباط با هویت فرهنگی شان می تواند ساخته شود.
به همین ترتیب، محمد رحیم ولی زاده، هنرمند فولکلور افغان که اکنون در ایران ساکن است، گفت که موسیقی زبان مشترکی است که می تواند گروه های قومی و مذهبی مختلف را متحد کند، چیزی که افراط گرایان از آن می ترسند.
او گفت، موسیقی پیوندهای اجتماعی را تقویت می کند و جذب عضو را برای گروه های افراطی دشوارتر می سازد.
ولی زاده گفت، «برنامه های فرهنگی، کنسرت ها، اجراهای تیاتر و هنرهای سر راه، همگی فضاهای مثبتی را برای جوانان فراهم می کنند تا از تبلیغات افراطی فرار کنند و مسیرهای جدیدی از امید و خلاقیت را کشف کنند.»
