صدها محصل افغان که تحصیلات شان در آن سوی خط دیورند، در ایالت خیبر پشتونخوا (KPK) پاکستان قرار دارد، اکنون در وضعیت دشواری در کابل به سر می برند.
آرزوهای آنها برای آینده ای بهتر، در دام سیاست های مرزی، قوانین سختگیرانه ویزه و روابط پرتنش بین کابل و اسلام آباد قرار گرفته است.
گذرگاه مرزی تورخم که یکی از مسیرهای اصلی رفت وآمدمیان دو کشور به شمار می رود، همواره یکی از نقاط حساس تنش بوده است.
این گذرگاه به دلیل اختلافات سیاسی و درگیری های مسلحانه میان نیروهای افغان و پاکستانیاغلب بدون اطلاع قبلی بسته می شود.
این مسدودیتها که گاهی هفته ها ادامه می یابد، هزاران نفر از جمله محصلین را سرگردان می سازد و مرز را به بن بستی از ناامیدی و دشواری های اقتصادی تبدیل می نماید.
با وجود اینکه این گذرگاه به طور رسمی برای دارندگان اسناد معتبر باز است، اما غیرقابل پیش بینی بودن آن، رفت وآمد متداوم محصلین را برای ادامه تحصیل ناممکن می سازد.
آینده نامعلوم
برای افغانها، گرفتن ویزه پاکستان یک مشکل جدی به شمار می رود.
پالیسی ویزه پاکستان برای شهروندان افغان، از جمله محصلین، روندی سخت گیرانه و پیچیده دارد.
برای دریافت ویزه تحصیلی، متقاضیان باید گواهی عدم مخالفت (NOC) از پاکستان، پاسپورت معتبر و نامه پذیرش از یک نهاد تحصیلی معتبر پاکستانی داشته باشند.
این پالیسی باعث افزایش احساس ناامنی در میان افغانهای مقیم پاکستان، به ویژه محصلینی شده است که در تمدید اسناد اقامتی خود با مشکل روبه رو هستند.
کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR) نگرانی خود را از بازگشت های اجباری ابراز کرده و همواره بر حمایت از پناهندگان ثبت شده تأکید می کند.
بی اعتمادی سیاسی
ریشه اصلی این تنشها به منازعه دیرینه بر سر خط دیورند بازمی گردد؛ مرزی به جا مانده از دوران استعمار که پشتونها را میان دو کشور تقسیم کرده است.
این زخم تاریخی، بی اعتمادی سیاسی را دامن زده و به مسدود شدن مکرر و ناگهانی مرز انجامیده است؛ وضعیتی که مستقیماً زندگی مردم عادی را تحت تأثیر قرار می دهد.
جامعه جهانی به بازگشت کنندگان از طریق کمکهای نقدی، خدمات صحی و مشاوره های حمایتی در مراکز پذیرش در آن سوی مرز افغانستان کمک می کند.
اما، مقیاس بازگشت و بی ثباتی در منطقه فشار زیادی بر این خدمات وارد می کند.
برای محصلین گیر مانده، راه بازگشت به صنف های درسی شان در پاکستان همچنان با ابهام و نگرانی همراه است.
آینده آنها در حالت نامعلوم قرار دارد و به وضعیت سیاسی بین دو همسایه که روابط پیچیده تاریخی دارند، وابسته است.
