کابل— عملیات اخیر ضد تروریستی در چندین منطقه نشان می دهد که چگونه فشار پایدار بین المللی، توانایی های عملیاتی دولت اسلامی عراق و شام (داعش) را به شدت تضعیف نموده است.
گروه تروریستی که پیش از این هراسانگیز بود، به گفته تحلیلگران منطقه به سلام تایمز، اکنون به جای کنترل اراضی، به هستههای پراکنده و تبلیغات آنلاین رو آورده است.
میزان این تضعیف از طریق یک رشته عملیات در ماه اگست آشکار شد.
مقامات در افغانستان یک هسته داعش خراسان را در ولسوالی دره نور ولایت ننگرهار بتاریخ ۲۲ اسد از بین برد که در نتیجه آن حاجی موسی، فرمانده محلی و چندین تن از همکارانش کشته شدند.
روز بعد، آنها یک عضو کلیدی دیگر داعش خراسان را در ولسوالی بگرامی کابل بازداشت کردند و سه راکت را که برای یک حمله شهری در نظر گرفته شده بود، تسخیر نمودند.
پنج روز بعد در شهر اتمه در شمال سوریه، نیروهای امریکایی یک تمویلکننده ارشد داعش را کشتند که در حال برنامهریزی حملاتی در سراسر سوریه و عراق بود و ارتباطات شبکهای گستردهای در سراسر منطقه داشت.
تهدید مجازی
به گفته تحلیلگران، این حملات نشاندهنده یک تغییر گستردهتر در چشمانداز تروریسم است.
محمد شفیع نظامی، تحلیلگر سیاسی مستقر در کابل، گفت: «داعش بسیار ضعیف شده و حضور خود در میدان نبرد را عمدتاً به فضای مجازی محدود کرده است.»
«قدرت فیزیکی این گروه بسیار کمتر از آن چیزی است که در فضای آنلاین تبلیغ می کند.»
نظامی افزود که این گروه تروریستی بیش از ۹۵ درصد از قلمرو سابق خود را از دست داده است، که باعث شده اعضای باقیمانده آن پنهان شوند و به عوض کنترول اراضی بیشتر به جذب نیرو و تبلیغات مجازی رو آورد.
مرگ ابوبکر البغدادی، رهبر داعش، در ماه میزان ۱۳۹۸ (اکتوبر ۲۰۱۹) فروپاشی ساختاری این گروه را تسریع نمود و خلاءهای رهبری را به وجود آورد که هرگز به درستی پر نشدهاند.
محمد کاظم حسینی، تحلیلگر سیاسی مستقر در کابل، گفت: «پس از مرگ او، داعش با ضعفهای مدیریتی و ساختاری مواجه شده است.»
او افزود که این گروه فاقد یک رهبری واحد برای هماهنگی مؤثر عملیات خود بوده است.
حذف سیستماتیک رهبری، یک اثر آبشاری را در سراسر سلسله مراتب این گروه به راه انداخت.
به گفته تحلیلگران، بدون ساختارهای فرماندهی مرکزی، شعبههای منطقهای برنامههای مستقل را دنبال نموده، که هماهنگی و اثربخشی استراتژیک را بیشتر تضعیف نموده.
تأثیر جهانی
فشار نظامی بینالمللی مانع از احیای تواناییهای داعش در مناطق متعدد شده است.
حسینی گفت: «تلاشهای جهانی مبارزه با تروریسم ستون فقرات داعش را فلج کرده است.» «بدون چنین فشار نظامی، این گروه میتواند بار دیگر شهرها را تصرف نموده و کشتارهای جمعی را مرتکب شود.»
این کمپاین پایدار، مزایای امنیتی قابل ملاحظهای را به همراه داشته است. فیصل عظیمی، استاد پوهنتون در هرات گفت: «حملات تروریستی در سراسر جهان، چه در افغانستان، پاکستان، شرق میانه یا جاهای دیگر، کاهش یافته است.»
عظیمی تاکید کرد: «برای تضمین امنیت و ثبات در سراسر جهان، مبارزه با تروریسم باید ادامه یابد.»
اگر فشار نظامی کاهش یابد، خطر قدرتمند شدن دوباره داعش و سایر گروههای تروریستی وجود دارد.
اخراج گروههای افراطی خشونتگرا، به جمعیتهای غیرنظامی در مناطق قبلاً اشغال شده امکان داده است تا جوامع و زیرساختها را بازسازی کنند و شرایط را برای بهبود کیفیت زندگی و توسعه اقتصادی فراهم سازند.
اما به گفته عظیمی، حفظ این دستاوردها مستلزم همکاری پایدار جهانی است و همه کشورها و جوامع باید نقش فعالی را در تضمین ثبات پایدار و امنیت ایفا نماید.
