![شاگردان بتاریخ ۲۰ ثور ۱۴۰۲ خورشیدی از کلکین یک مدرسه در ولسوالی آرگو ولایت بدخشان به بیرون نگاه می کنند. [عمر ابرار/خبرگزاری فرانسه]](/cnmi_st/images/2025/07/15/51171-afghani-kids-madrasa-739_416.webp)
کابل -- تحلیلگران می گویند، القاعده و گروه های وابسته به آن، کمک های بشردوستانه را در سراسر آسیای جنوبی، خاورمیانه و بخش هایی از افریقا به سلاح تبدیل کرده اند و از طریق فریب عمدی از جوامع آسیب پذیر سوء استفاده می کنند.
این گروه ها با ارائه خدمات ضروری مانند مراقبت های صحی رایگان و توزیع غذا، به دنبال جلب اعتماد عمومی در مناطقی هستند که فاقد حاکمیت مؤثر هستند.
سپس آنها از این سرمایه اجتماعی برای تلاش های جذب نیرو استفاده می کنند و جوامع را در دوران زهری از وابستگی و ترس گرفتار می کنند.
محمود سلیمی، کارشناس امور بینالمللی مستقر در پاریس، گفت، «القاعده کلینیک های سیار در روستاها راه اندازی می کند، مدارس دینی و سواد آموزی رایگان را افتتاح می کند و به خانواده های نیازمند پول نقد، غذا و حتی کمک های ازدواج یا مسکن ارائه می دهد.»
او گفت، «این رویکرد تاکتیکی به القاعده اجازه می دهد نسل جدیدی از افراط گرایان را از محیط هایی که با فقر، بی عدالتی و فقدان حکومت مشخص شده اند، جذب کند.»
او به سلام تایمز گفت، به طور مثال، وابستگان به القاعده در مناطق بی قانون ولایات دورافتاده افغانستان، شمال مالی و بخش هایی از سومالیا رشد کرده اند.
او گفت، در منطقه وزیرستان پاکستان، شبکه های مرتبط با القاعده مدارس شبانه ای را برای آموزش دین و سواد آموزی اساسی افتتاح کرده اند، در حالی که در شرق افغانستان، برخی از گروه ها هزینه آموزش قرآن کریم و معاشات معلمان را پرداخت می کنند.
دام وابستگی
نیاز محمد منصوری، کارشناس مبارزه با تروریزم مستقر در انقره، به سلام تایمز گفت، «وقتی دولت در دسترسی به مناطق دورافتاده شکست می خورد، این گروه ها وارد عمل می شوند،»
او گفت، «برای خانوادهای که در فقر مطلق زندگی می کند، یک کلینیک کوچک یا یک ملا امام دینی محلی بسیار ارزشمند تر از شعارهای دولتی است.»
او گفت، بشردوستی ظاهری، «گروگان گیری نرم» را می پوشاند و افزود که القاعده جوانان را به عنوان جنگجو یا بمب گذار انتحاری جذب می کند و در روستاها پنهان می شود و از غیر نظامیان به عنوان سپر انسانی برای محافظت از خود در برابر حملات انتقام جویانه استفاده می کند.
او توضیح داد، «کلینیک های صحی اولیه، رابط القاعده با مردم هستند. زنانی که برای درمان مراجعه می کنند، بعداً مجبور به ارائه اطلاعات می شوند. مردان جوانی که کمک مالی دریافت می کنند، به خطوط مقدم سوق داده می شوند.»
نصرت الله سیدخیل، تحلیلگر امور سیاسی ساکن فرانسه، گفت، «وقتی کودکان در مدارسی که توسط القاعده تأمین مالی می شوند، درس می خوانند، معلمان به تدریج آنها را به تفکر خشونت آمیز سوق می دهند. در بین درسها، نفرت نسبت به دیگران نهادینه میشود.»
او به سلام تایمز گفت، «بسیاری از مردان جوانی که امروز برای القاعده می جنگند، زمانی برای یک لقمه نان یا یک قرض کوچک به این شبکه ها وابسته بودند،»
او گفت، «وقتی آرد یا پول نقد از آنها قبول می کنید، نه گفتن در مقابل آنها دشوار می شود. اگر مقاومت کنید، کمک ها قطع میشود -- و شما را خائن می نامند،»
گل محمد حیدری، تحلیلگر سیاسی ساکن کابل، به سلام تایمز گفت، اگر دولتها و سازمان های بینالمللی نیازهای اولیه را برآورده نکنند، گروه های افراطی تحت عنوان «خیریه» به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
او گفت، «در مناطقی که فساد گریبان گیر آنهاست، این گروه ها خود را به عنوان جایگزین دولت معرفی می کنند. مناطق جنگ زده نشان می دهد که چگونه القاعده خدمات و خشونت را برای نفوذ در جوامع در هم می آمیزد.»
