تحلیلگران هشدار میدهند که نفوذ القاعده در موسسات آموزشی از جمله خطرناکترین روشهایی است که این گروه برای گسترش نفوذ خود استفاده میکند.
با هدف قرار دادن مکاتب و پوهنتون ها، تهدید آساتید و تعویض آموزش سالم با تبلیغات افراطی،این گروه در پی تخریب سیستم آموزشی از داخل است.
مختار موسوی، تحلیلگر روابط بینالملل در کابل گفت، تعلیم و تربیه بمثابه ستون فقرات جامعه پنداشته شده و یک ارزش اساسی در تمدنهای اسلامی بوده است.
او گفت، به سبب داشتن چنین نقشی، گروههای افراطی به دنبال سوءاستفاده از آن هستند.
او گفت: « زمانیکه یک معلم به عوض آموزش ارزشهای انسانی و اسلامی بر اساس مهربانی، دانش و احترام، اذهان دانش آموزان را با نظریات افراطی پر میکند، در حقیقت تخم رفتارهای مجرمانه و ضد اجتماعی را بذر میکنند.»
او هشدار داد، کودکانی که از سنین پایین در معرض نفرت و تفکر خشونت محور قرار میگیرند، با افزایش سن، در برابر جذب و استخدام آسیب پذیرتر میشوند.
موسوی گفت، القاعده بعضی از آساتید را در مناطق تحت کنترل خویش از طریق تهدید، آدمربایی و توجیهات کاذب مشروعیت مذهبی تحت فشار قرار میدهد.
او گفت، این خطر زمانی بیشتر میشود که اموزګاران، چه تحت اجبار و چه به اشتباه، نظریات افراطی را به دانش آموزان منتقل کنند.
محمد طاهر قیومی، محقق حقوق بشر گفت، نفوذ القاعده از طریق برخی از معلمان افراطی نه تنها یک تهدید امنیتی بلکه نقض مستقیم حقوق کودکان هم است.
او گفت: «کودکان حق دارند در محیطی امن و سالم و عاری از خشونت ایدئولوژیکی آموزش ببینند.» اما به محض اینکه افراطگرایی از طریق معلم وارد شود، «اولین چیزی که نابود میشود، این حق اساسی است»
قیومی تأکید نمود که آموزگاران که جلوی نظریات افراطی را میگیرند «در اصل بهعنوان مدافعان حقوق بشر عمل میکنند،» و از یکی از اساسی ترین حقوق نسل آینده محافظت میکنند.
پیامدهای افراطگرایی
برخی از اساتید و علمای دینی هشدار میدهند که با نفوذ در آموزش، کودکان آخرین خط دفاعی خود را از دست میدهند.
صفت الله صابر، یکی از استادان پوهنتون تخار گفت، آموزگاران نقش غیرقابل جایگزینی در شکل دهی رشد اجتماعی کودکان دارند.
او گفت: «آموزگاران که آگاهانه باورهای القاعده را ترویج میدهند، مرتکب خیانت بزرگی میشوند، خیانتی که نه تنها به کودکان، بلکه به جامعه، دین و آینده کشور آسیب میرساند.»
او هشدار داد که چنین آموزگاران با پر کردن ذهن کودکان از نفرت و تفاسیر تحریف شده مذهبی، آنها را به سمت جرایم و خشونت سوق میدهند.
صابر گفت، تعلیم و تربیه مستحکم،با کیفیت، کودکان را قادر میسازد تا در برابر فریب و افراطگرایی مقاومت کنندو انها را کمک میکند تا به شهروندانی مسئولیت پذیر و پرسشگر تبدیل شوند.
مولوی عبدالفتاح محمدی، یک عالم دینی ساکن کابل گفت، تعلیم و تربیه مناسب، توانایی کودکان را در تحلیل، درک اخلاق و تشخیص درست از نادرست تقویت مینماید.
او با اشاره به اینکه حضرت محمد (ص) هرگز اجازه نداد که از دانش به عنوان ابزاری برای خشونت استفاده شود، گفت: «در آموزههای اسلامی، آموزش جایگاه ویژهای دارد.»
او گفت آموزگاران که آگاهانه نظریات افراطی را ترویج میدهند، هم دین و هم آینده جامعه را تضعیف میکنند.
او گفت کسانی که در برابر چنین افراطگرایی مقاومت میکنند، «نگهبانان واقعی دین» هستند که از ارزشهای واقعی اسلامی که عبارت از رشد، عدالت و صلح میباشد، دفاع میکنند.
![کودکان افغان بتاریخ ۱۰ نوامبر ۲۰۲۵ در حال خواندن قرآن کریم در یک مدرسه در ولسوالی فیض آباد، ولایت بدخشان. [Omer Abrar / AFP]](/cnmi_st/images/2025/11/26/52902-afp__20251110-585_329.jpg)