اقتصاد

ناظران افغان با اشاره به پاکستان نسبت به سرمایه گذاری چین هشدار دادند

گزارش از سلیمان

باشندگان گوادر پاکستان بطور منظم علیه پروژه های چین در منطقه تظاهرات می کنند. این اعتراض با حضور هزاران تن در اواخر سال ۱۴۰۰ رخ داد. [جماعت اسلامی]

باشندگان گوادر پاکستان بطور منظم علیه پروژه های چین در منطقه تظاهرات می کنند. این اعتراض با حضور هزاران تن در اواخر سال ۱۴۰۰ رخ داد. [جماعت اسلامی]

کابل -- تحلیلگران افغان با اشاره به تجارب کشور همسایه پاکستان می گویند که سرمایه گذاری چین در افغانستان تنها به نفع بیجنگ است و هدف آن ربودن تجارت و اقتصاد منطقه است.

چین در ماه‌های اخیر پیشنهاد داده است که دهلیز اقتصادی چین و پاکستان (سی پیک) را که جزء پاکستانی طرح کمربند و جاده چین (بی آر آی) است، به افغانستان گسترش دهد. طرح کمربند و جاده بنام یک کمربند یک سرک (او بی او آر) نیز شناخته می شود.

وانگ یی، وزیر امور خارجه چین در حاشیه نشست وزرای خارجه سازمان همکاری شانگهای (اس سی او) در تاشکند، ازبکستان، گفت که بیجنگ از گسترش سی پیک به افغانستان حمایت می کند.

او بتاریخ ۷ اسد گفت، «چین امیدوار است که بی آر ای را طبق استراتژی های توسعه افغانستان به پیش ببرد.»

این عکس که به تاریخ ۲۳ ثور گرفته شده است، پایگاه یک کنسرسیوم چینی را در مس عینک ولایت لوگر نشان می دهد. [وکیل کوهسار/ ای اف پی]

این عکس که به تاریخ ۲۳ ثور گرفته شده است، پایگاه یک کنسرسیوم چینی را در مس عینک ولایت لوگر نشان می دهد. [وکیل کوهسار/ ای اف پی]

یک سرمایه گذار چینی در ماه قوس گذشته با نور احمد اسلامجار والی هرات در مورد معادن افغانستان ملاقات و گفتگو کرد. [دفتر والی هرات]

یک سرمایه گذار چینی در ماه قوس گذشته با نور احمد اسلامجار والی هرات در مورد معادن افغانستان ملاقات و گفتگو کرد. [دفتر والی هرات]

چین تعهد کرده است که تا ۶۰ میلیارد دالر - بیشتر به صورت قرض - برای پروژه های زیربنایی تحت سی پیک فراهم کند.

سی پیک که در سال ۱۳۹۴ راه اندازی شد، به طول ۲۷۰۰ کیلومتر از بندر گوادر پاکستان در ایالت بلوچستان گرفته، از طریق گذرگاه خنجراب در گیلگیت-بلتستان، به منطقه شمال غربی سین کیانگ چین امتداد می یابد.

مقامات پاکستانی در ابتدا سی پیک را به عنوان یک حرکت به جلو برای اقتصاد این کشور و همچنین برای روابط با چین تحسین می کردند.

اما اکنون، نگرانی‌ها و خشم فزاینده در مورد شکست چین در حفاظت از منافع اقتصادی محلی، بازده تضمین‌شده بالای دارایی به سرمایه‌گذاران چینی، بدهی ملی غیرقابل‌ توان، بر فواید این پروژه سایه افکنده است.

سرعت کند پروژه به ویژه نگران کننده است.

فهیم چکری، یک رئیس پیشین در وزارت مخابرات و تکنالوژی معلوماتی افغانستان، گفت، «پروژه اقتصادی یا هر پروژه دیگری دارای جدول زمانی مشخص هستند، اما می بینیم که میزان تطبیق سی پیک از سال ۱۳۹۴ تاکنون تنها ۲۰ درصد بوده است.»

او گفت، «تطبیق آهسته سی پیک و پروژه‌های دیگری مانند معدن مس عینک نشان می‌دهد که پروژه‌های چین به خاطر رشد تجاری و اقتصادی کشورهای منطقه نه، بلکه برای اهداف، منافع و سیاست‌های اقتصادی، سیاسی و امنیتی آن برنامه‌ریزی شده است.»

در سال ۱۳۸۶، مقامات افغان قراردادی ۳ میلیارد دالری را با یک کنسرسیوم استخراج معادن دولتی چین برای استخراج سنگ معدن مس عینک به مدت ۳۰ سال، که دومین ذخیرهء بزرگ مس جهان را دارا است، امضا کردند.

جنگ و اختلافات بین بیجنگ و کابل بر سر شرایط مالی قرارداد باعث تاخیر شد و تنها اکنون گفتگوها در مورد چگونگی ادامه این قرارداد ادامه دارد.

چکری گفت، با وجود آن که سی پیک سال هاست ادامه دارد اما هنوز نتیجه ای نداشته است.

او گفت، «چین میلیاردها دالر را در پاکستان سرمایه گذاری کرده است، اما اقتصاد پاکستان در حال حاضر وضعیت بسیار بدی دارد و یکی از بدهکارترین کشورهای جهان است.»

نامبرده گفت، «این نشان می دهد که هیچ کشوری در منطقه نمی تواند از پروژه های اقتصادی چین مستقید شود. اگر افغانستان به سی پیک بپیوندد چیزی به دست نخواهد آورد

قاسم اکبری، که ۲۵ سال دارد و محصل بخش ادارهء تجارت در یکی از پوهنتون های خصوصی در کابل است، گفت که چین به کشورهای منطقه امید کاذب می دهد و آنها را با برنامه ریزی و طراحی پروژه های مختلف اقتصادی مشغول نگه می دارد، در حالی که مخفیانه تلاش می کند تا برنامه های استراتژیک اقتصادی خود را در منطقه اجرا کند.

او گفت، «بنابراین، ما از پیوستن افغانستان به سی پیک سودی نخواهیم برد، حتی ضرر هم برای ما به همراه خواهد داشت.»

وی گفت، «چین با دادن قرض و دادن وعده های اقتصادی دروغین به افغانستان، تنها می خواهد افغانستان را بدهکار، وابسته و متکی به چین کند».

دریا خان بهیر، تحلیلگر امور اقتصادی افغانستان مقیم آمریکا، می گوید، «چین در تلاش است تا پروژه های بزرگی را در منطقه اجرا کند تا برنامه های اقتصادی و سیاسی خود را بیشتر سازد و توسعه دهد.»

وی گفت، «سی پیک یکی از پروژه های آن در منطقه است، اما تنها چین از مزایای کوتاه مدت و درازمدت آن بهره خواهد برد.»

او گفت، «در ظاهر، چین می خواهد افغانستان به سی پیک بپیوندد... اما در واقعیت، چین می خواهد از افغانستان به عنوان ابزار برای منافع اقتصادی خود استفاده کند.»

اگر افغانستان به سی پیک بپیوندد، چین بیشترین سود را خواهد برد نه کشور ما.»

منابع طبیعی

چین به ویژه به ثروت معدنی افغانستان چشم دوخته است.

محمد شبیر بشیری، تحلیلگر امور اقتصادی مقیم کابل می گوید، «سیاست چین تسلط اقتصادی بر کشورهای جهان سوم است. بنابراین، با توجه به وضعیت اقتصادی و سیاسی کنونی افغانستان، چین تلاش می کند تا از جغرافیای افغانستان برای منافع خود استفاده کند.»

وی گفت، «این کشور همچنین می‌خواهد در افغانستان تسلط اقتصادی پیدا کند و تمام منابع طبیعی، مواد خام و ثروت زیرزمینی را بدست آورد.»

وی افزو، «هدف چین از اتصال جنوب آسیا به آسیای مرکزی از طریق افغانستان دارای زوایای اقتصادی و سیاسی است.»

چینی ها با اعطای قرض ها و اجرای پروژه های اقتصادی از یک سو می خواهند بازارهای جنوب آسیا، آسیای مرکزی و افغانستان را در اختیار خود بگیرند و از سوی دیگر اقتصاد، تجارت و ترانزیت منطقه را به انحصار درآورند و بربایند.»

سیر قریشی، تحلیلگر امور اقتصادی مقیم لندن و مدیر سابق انجمن بانک های خصوصی افغانستان، گفت، «چین یک کشور صنعتی و تولیدی است و به شدت به منابع طبیعی و مواد خام افغانستان نیاز دارد.»

وی گفت، «از این رو با اجرای پروژه های مختلف و گنجاندن آن در سی پیک تلاش می کند تا به منابع طبیعی و مواد خام افغانستان دسترسی پیدا کند.»

قریشی گفت، «چین اقتصاد شکننده و بحران زده افغانستان را به خوبی درک می کند، از این رو با دادن وام می کوشد آن را در بدهی دفن کند و در نهایت آن را زیر سلطه خود درآورد تا بتواند به راحتی برنامه های اقتصادی و سیاسی خود را در منطقه و افغانستان اجرا کند.»

آیا شما این مقاله را می پسندید؟

3 دیدگاه

شیوه نامۀ بیان دیدگاه ها * نشان دهندۀ فیلد اجباری است 1500 / 1500

فقط یک سال پیش در ۱۵ آگست طالبان در نتیجه قرار داد دوحه پایتخت افغانستان را تصرف نموده و قدرت را به طور غیر قانونی قبضه کردند. آنها نظام قانونی و مشروع جمهوریت را که با خون هزاران افغان٬ مصرف میلیارد ها دالر امریکایی که از جیب مالیه دهندگان امریکایی پرداخت میشد و کشتن صدها سرباز و پیمانکار امریکا و ناتو ساخته شده بود از بین بردند. از آن تاریخ تا اکنون افغانستان هر لحظه با یک مشکل دیگری روبرو بود. پاکستان دشمن قسم خورده افغانستان توانست که بواسطه طالبان و حمایت امریکا یک بار دیگر حکومت مشروع افغانستان را سرنگون نماید. از همان روز به این طرف این کشور تلاش ورزیده است تا بواسطه رژیم دست نشانده خود در کابل افغانستان را به عقب ببرد. امریکا باید به تعهدات خودش عمل نماید و طالبان را تا زمانی به رسمیت نشناسد تا که به وعده های قبلی شان عمل ننمایند. پاکستان باید مجبور شود که از گروه های افراطی در میان طالبان حمایت نه کند. شورای امنیت سازمان ملل متحد باید با تصویب یک قطعنامه اعلان کند که عقد هرگونه قرار داد معادن افغانستان تا زمانی غیر قانونی است تا وقتیکه یک دولت مشروع و قانونی در افغانستان بمیان نه بیاید.

پاسخ

امریکا بواسطه خروج غیر مسؤلانه از افغانستان، همکاری با پاکستان در سقوط جمهوریت، زمینه سازی برای قدرت گیری طالبان در افغانستان و باور کردن بالای طالبان برای این چنین روزی زمینه سازی کرده است. پس مسول درجه یک امریکا و بعد از آن رهبران قبلی بی کفایت افغان هستند. امریکا با خروج اش از افغانستان زمینه را برای قدرت گیری یک رژیم دست نشانده پاکستان در افغانستان مساعد ساخت و حالا پاکستان می خواهد که با استفاده از منابع طبیعی افغانستان به وضعیت ناگوار اقتصادی اش بهبودی ببخشد. چین نیز می خواهد که با استفاده از نفوذ پاکستان بالای طالبان قرار داد های منابع طبیعی افغانستان را بدست آورد و در جریان چند سال افغانستان را غارت نماید. دنیا نه باید اجازه دهد که پاکستان و چین منابع طبیعی افغانستان را به صورت غیر قانونی استخراج نمایند. دنیا باید با وضع محدودیت ها بر پاکستان جلو مداخلات این کشور تروریست را در افغانستان بگیرد.

پاسخ

به طور خلاصه، اگر به وضعیت همسایه یعنی پاکستان، سریلانکا و سایر کشورهای آفریقایی نگاه کنیم، مشخص می شود که دوستی با چین فقط برای چینی ها مفید است، نه برای سایر شرکا. اگر افغانستان مانند پاکستان و کشورهای آفریقایی با چین رابطه برقرار کند، می توان گفت که معادن افغانستان مفقود شده است. زیرا چینی ها که هر کجا رفته اند تجارت و اقتصاد منطقه را ربوده اند.

پاسخ